Bilim insanları, Nepal'de geçtiğimiz aylarda meydana gelen ve binlerce kişinin ölümüne yol açan yıkıcı sellerin tetiklenmesinde iklim değişikliğinin büyük bir rol oynadığını açıkladı. Yetkililer, felakette hayatını kaybedenlerin sayısının 1.446'ya ulaştığını, en az 6.669 kişinin ise hâlâ kayıp olduğunu bildirdi. Uzmanlar, aşırı yağışların sıklığının ve şiddetinin artmasında küresel ısınmanın etkisinin inkâr edilemez olduğunu vurguluyor.
Olayın Arka Planı
Nepal, son yılların en ölümcül sel felaketlerinden birini yaşadı. Muson yağmurlarının normalden çok daha yoğun geçmesi, ülkenin dağlık bölgelerinde toprak kaymalarını ve ani su baskınlarını beraberinde getirdi. Bilim insanları, bu tür aşırı hava olaylarının iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu gösteren çalışmalarını kamuoyuyla paylaştı. Yapılan analizler, küresel sıcaklık artışının atmosferdeki nem miktarını yükselttiğini, bunun da daha şiddetli yağışlara yol açtığını ortaya koyuyor. Nepal hükümeti, selden etkilenen bölgelerde arama kurtarma çalışmalarını sürdürürken, altyapı hasarı ve yerinden edilen binlerce insan için acil yardım çağrısında bulundu. Uluslararası yardım kuruluşları da bölgeye destek gönderdi.
Seller, özellikle ülkenin doğu ve orta kesimlerindeki yerleşim yerlerini vurdu. Tarım arazileri sular altında kaldı, yollar ve köprüler çöktü. Yetkililer, kayıp sayısının netleşmesiyle birlikte can kaybının daha da artabileceği uyarısında bulunuyor. Bilim insanları, Nepal gibi iklime karşı hassas ülkelerde altyapı yatırımlarının ve erken uyarı sistemlerinin önemine dikkat çekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Nepal'deki sel felaketi, iklim değişikliğinin yol açtığı yıkımın sadece bir örneği. Güney Asya'da muson düzenindeki değişiklikler, milyonlarca insanın hayatını ve geçim kaynağını tehdit ediyor. Hindistan, Bangladeş ve Pakistan da benzer risklerle karşı karşıya. Uzmanlar, iklim göçünün artacağını ve bölgesel istikrarsızlığın derinleşebileceğini belirtiyor. Uluslararası toplum, sera gazı emisyonlarını azaltmaya yönelik taahhütlerini yerine getirme konusunda baskı altında. Son BM iklim raporları, mevcut politikaların küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlamak için yetersiz olduğunu gösteriyor. Nepal gibi ülkeler, iklim finansmanı ve teknoloji transferi konusunda gelişmiş ülkelerden daha fazla destek bekliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı hava olaylarının küresel ölçekte ne denli yıkıcı olabileceğini bir kez daha gösterdi. Türkiye, Akdeniz kuşağında yer alan ve iklim krizinden en çok etkilenen ülkelerden biri. Son yıllarda sel, yangın ve kuraklık gibi afetlerin sıklığında artış yaşanıyor. Bu bağlamda Nepal'deki trajedi, Türkiye için de bir uyarı niteliğinde. Türk dış politikası açısından, iklim müzakerelerinde adil bir geçiş ve finansman mekanizmalarının güçlendirilmesi öncelikli hale gelmeli. Ayrıca bölgesel iş birlikleriyle erken uyarı sistemleri ve afet yönetimi kapasitesinin artırılması, Türkiye'nin güvenliği ve ekonomisi için kritik önem taşıyor.
