Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz, İran'a yönelik olası bir kara işgalinin ABD için "intihar görevi" anlamına geleceğini belirtti. Waltz, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, İran'ın coğrafi genişliği, karmaşık dağlık arazisi ve büyük bir nüfusa sahip olmasının askeri operasyonları son derece zorlaştırdığını vurguladı. Açıklama, ABD yönetiminin İran'ın nükleer programına yönelik artan endişeleri ve olası askeri seçeneklerin tartışıldığı bir dönemde geldi.
İran operasyonunun zorlukları
Waltz, İran'ın Irak ve Afganistan'dan çok daha büyük bir tehdit oluşturduğunu ifade ederek, "İran'a kara birlikleri göndermek, ülkeyi işgal etmek tam anlamıyla bir intihar görevi olur" dedi. Ulusal Güvenlik Danışmanı, İran'ın Asimetrik savaş kapasitesine, balistik füzelerine ve bölgedeki vekil güçlerine dikkat çekti. Özellikle İran Devrim Muhafızları'nın (IRGC) deneyimi ve ülkenin savunma sanayisindeki ilerlemeleri, herhangi bir kara harekâtını aşırı maliyetli hale getiriyor.
ABD'nin Ortadoğu'daki askeri varlığının azaltılması yönündeki stratejik hedeflerine de değinen Waltz, İran'la askeri bir çatışmanın bu hedeflerle çeliştiğini belirtti. Analistler, Waltz'un açıklamasının Biden yönetiminin İran konusunda diplomatik yolları tercih etme eğilimini yansıttığını yorumluyor. Ancak İran'ın nükleer faaliyetlerini hızlandırdığına dair son raporlar, Washington'da alternatif senaryoların da masada olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Waltz'un sözleri, İsrail'in İran'a yönelik potansiyel askeri operasyonlarına ilişkin tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde geldi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'ın nükleer silah elde etmesine izin vermeyeceklerini defalarca yinelemişti. Öte yandan ABD'li yetkililer, İsrail'in olası bir saldırısına doğrudan katılmayacaklarını ancak savunma desteği sağlayabileceklerini ima ediyor.
Bölge ülkeleri, İran'a yönelik herhangi bir askeri harekatın Körfez'deki enerji tesislerini, deniz ticaret yollarını ve istikrarı tehdit edeceği endişesini taşıyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere birçok ülke, Tahran'la doğrudan çatışmaya girmek istemiyor. Çin ve Rusya ise İran'a yönelik yeni yaptırımları ve askeri seçenekleri sert bir dille eleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'a yönelik bir askeri operasyon, Türkiye'nin güney sınırında istikrarsızlık yaratabilir. Ankara, İran'la uzun bir kara sınırını paylaşıyor ve iki ülke arasında ticaret ile enerji alanında önemli ilişkiler bulunuyor. Olası bir çatışma, Türkiye'nin enerji ithalatını (doğalgaz ve petrol) olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, PKK/YPG gibi terör örgütlerinin bölgedeki kargaşadan yararlanma riski, Türkiye'nin güvenlik endişelerini artıracaktır. Türkiye, İran konusunda diplomatik çözümü desteklerken, ABD ile ittifak dengelerini de korumak durumunda.
