ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Kanada Başbakanı Mark Carney'i sert bir dille eleştirerek, Kanadalı liderin ticaret anlaşmasından 'kaçınmayı seçtiğini' ve bu tutumunun Kanada halkının çıkarlarına hizmet etmediğini söyledi. Bessent, Carney'in başlattığı bu sürecin iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilere ciddi zarar verdiğini belirtti. Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Kanada'nın mevcut ticaret politikalarının sürdürülebilir olmadığını ve iki ülkenin de ekonomik kayıplar yaşadığını ifade etti.
Anlaşmazlığın arka planı
ABD ile Kanada arasındaki ticari gerilim, özellikle otomotiv, kereste ve süt ürünleri gibi sektörlerde yaşanan anlaşmazlıklarla birlikte son aylarda tırmanışa geçti. ABD yönetimi, Kanada'nın ticaret engellerini kaldırması ve ABD ürünlerine daha adil bir pazar erişimi sağlaması çağrısında bulunuyor. Bessent, mevcut görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından Carney'i sorumlu tutarak, 'Kendisi anlaşmayı reddetti, masadan ayrılmayı seçti ve bu süreci başlatan da kendisiydi' ifadelerini kullandı.
Kanada Başbakanı Carney ise daha önce yaptığı açıklamalarda, ülkesinin ticaret anlaşmalarında 'onurlu bir çerçeve' içinde hareket etmeye çalıştığını, ancak ABD'nin dayattığı koşulların kabul edilemez olduğunu savunmuştu. Ottawa yönetimi, özellikle ABD'nin uyguladığı ek gümrük tarifelerine karşı misilleme tedbirleri alacağını açıklamıştı.
Küresel ve bölgesel yansımalar
ABD ile Kanada arasındaki ticaret çatışması, yalnızca iki ülke ekonomisini değil, aynı zamanda Kuzey Amerika ticaret dengelerini de etkiliyor. ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) çerçevesindeki yükümlülüklerin ihlal edildiği yönündeki karşılıklı suçlamalar, ticari ilişkileri daha da karmaşık hale getiriyor.
Uzmanlar, bu ticaret savaşının özellikle otomotiv sektöründe tedarik zincirlerini olumsuz etkileyebileceğine, ayrıca enerji ve tarım ürünleri ticaretinde de belirsizlik yaratacağına dikkat çekiyor. ABD'nin Kanada'dan yaptığı petrol ithalatı, ABD enerji arzında kritik bir rol oynuyor; bu nedenle iki ülkenin ekonomi büyümesi bu ticaret akışına bağımlı durumda. Taraflar arasında süren gerilim, Kanada'nın Çin gibi alternatif pazarlara yönelme arayışlarını da hızlandırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-Kanada ticaret savaşı, Türkiye için doğrudan bir sonuç doğurmasa da küresel ticaret dinamikleri açısından dikkatle izleniyor. ABD'nin müttefiklerine yönelik korumacı ticaret politikalarını sürdürmesi, Türkiye gibi ABD ile ticaret ilişkisi olan ülkeler için de sinyal niteliğinde. Ankara, ABD'nin empoze etmeye çalıştığı bu politikalar karşısında ticaret anlaşmaları ve ekonomik bağımsızlığını koruma konusunda benzer zorluklarla karşılaşabilir. Bu nedenle Türkiye'nin ticari ilişkilerini çeşitlendirme ve savunma sanayi başta olmak üzere stratejik sektörlerde yerli üretim kapasitesini artırma çabalarını sürdürmesi büyük önem taşıyor.
