Kuzey İrlanda Adalet Bakanı Naomi Long, Belfast'ta bir bıçaklı saldırının ardından patlak veren ırkçı şiddet olaylarının, şehri haritada bulmakta zorlanacak çevrimiçi "kötü niyetli aktörler" tarafından kışkırtıldığını açıkladı. Long, sosyal medyada yayılan yalan haberlerin ve nefret söyleminin, göçmen karşıtı protestoları ve polise yönelik saldırıları tetiklediğini belirtti. Olaylar, 15 Temmuz'da bir okul önünde yaşanan bıçaklama vakasının ardından başladı; saldırıda bir öğretmen ve bir öğrenci yaralandı. Polis, saldırganın 17 yaşında bir genç olduğunu, olayın terörle bağlantısı bulunmadığını açıkladı. Ancak sosyal medyada, saldırganın göçmen olduğu yönünde yanlış bilgiler yayıldı. Bunun üzerine göçmen karşıtı gruplar Belfast sokaklarına döküldü, polis araçlarını ateşe verdi ve bir iş merkezine saldırdı. Polis, 30'dan fazla kişiyi gözaltına aldı.
Irkçılığın çevrimiçi provokatörleri
Bakan Long, yaptığı açıklamada, "Bu olayları körükleyenlerin çoğu, Belfast'ın nerede olduğunu haritada göstermekte zorlanırdı. Bunlar, toplumumuzda var olan sorunları istismar eden dışarıdan provokatörlerdir" ifadelerini kullandı. Long, sosyal medya platformlarını nefret söylemi ve yalan haberlerle mücadelede daha etkin adımlar atmaya çağırdı. Kuzey İrlanda Polis Teşkilatı (PSNI) Başkomiseri Jon Boutcher, olaylarla ilgili soruşturmanın devam ettiğini ve Birleşik Krallık'ın farklı bölgelerinden de provokatörlerin geldiğini söyledi. Boutcher, "Gördüğümüz, organize bir aşırı sağ hareket değil, fırsatçı bir kalabalık. Ancak çevrimiçi platformlarda koordine oluyorlar" dedi.
Kuzey İrlanda'da zaten gergin bir dönem
Kuzey İrlanda, Brexit sonrası düzenlemeler ve Kuzey İrlanda Protokolü nedeniyle uzun süredir siyasi gerilim yaşıyor. Protestan birlikçi partiler, İrlanda Denizi'nde oluşturulan ticaret sınırına karşı çıkarken, Katolik milliyetçi partiler ise protokolün korunmasından yana. Bu siyasi kriz, toplumsal kutuplaşmayı derinleştirmiş durumda. Göçmen karşıtı söylemler, özellikle son aylarda artan düzensiz göç dalgasıyla birlikte yükselişe geçti. Belfast Queen's Üniversitesi'nden sosyolog Dr. Ian Richardson, "Kuzey İrlanda'da göçmen nüfusu nispeten düşük olmasına rağmen, sosyal medya üzerinden yayılan yalan haberler gerilimi tırmandırıyor. Bu, sadece Belfast'a özgü bir durum değil; Avrupa'nın birçok kentinde benzer olaylar yaşanıyor" dedi.
Bölgesel ve küresel boyut: Sosyal medyanın karanlık yüzü
Belfast'taki olaylar, sosyal medyanın ırkçılığı ve nefret söylemini nasıl hızla yayabildiğini bir kez daha gösterdi. Uzmanlar, platformların yalan haber ve nefret içeriklerine karşı yeterli önlem almadığını, algoritmaların duygusal ve kutuplaştırıcı içerikleri öne çıkardığını vurguluyor. Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Yasası ile bu tür içeriklerle mücadeleyi hedefliyor. Ancak İngiltere, AB'den ayrıldığı için bu düzenlemelerin kapsamı dışında. Londra yönetimi, yakın zamanda çevrimiçi güvenlik yasasını güçlendirmeyi planladığını açıkladı. Belfast'taki şiddet olayları, bu yasanın önemini bir kez daha gündeme getirdi. Olayların ardından sendikalar ve insan hakları örgütleri, hükümetten nefret söylemiyle daha etkin mücadele etmesini istedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kuzey İrlanda'daki bu olaylar, Türkiye'nin de yakından izlediği bir eğilimi yansıtıyor: Avrupa genelinde yükselen aşırı sağ ve göçmen karşıtlığı. Türkiye, özellikle Suriyeli mülteciler konusunda benzer sosyal medya kampanyalarına maruz kalıyor. Dezenformasyonun toplumsal barışı tehdit etmesi, Türkiye'nin sosyal medya düzenlemelerine yönelik politikalarını haklı çıkarıyor. Öte yandan, Kuzey İrlanda'daki istikrarsızlık, Birleşik Krallık'ın başını çektiği uluslararası koalisyonları etkileyebileceği için Türk dış politikası açısından dolaylı bir öneme sahip. Ayrıca, AB'nin Dijital Hizmetler Yasası gibi düzenlemeler, Türkiye'nin dijital egemenlik politikalarına model oluşturabilir.
