ABD ordusu, Batı Yarımküre’de, özellikle Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde askeri varlığını ve operasyonlarını sürdürüyor. Pentagon verilerine göre, ABD Güney Komutanlığı (SOUTHCOM) sorumluluk alanında 20’den fazla ülkede aktif görev yürüten yaklaşık 10 bin asker bulunuyor. Bu askerler, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadeleden insani yardıma, terörle savaştan istikrar operasyonlarına kadar geniş bir yelpazede faaliyet gösteriyor. Son olarak, Honduras ve Kolombiya kıyılarında düzenlenen ortak deniz tatbikatları bölgedeki ABD varlığının sinyallerini verdi.
Operasyonların Odağı: Uyuşturucu ve Göç
ABD’nin Latin Amerika’daki askeri faaliyetlerinin en önemli ayaklarından biri uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele. Kolombiya, Peru ve Bolivya’da kokain üretimine karşı yürütülen havadan ve denizden operasyonlar, ABD Donanması ve Sahil Güvenlik birimlerinin yoğun katılımıyla devam ediyor. 2023 yılında ABD ve ortakları tarafından ele geçirilen kokain miktarı 300 tona yaklaştı. Ayrıca, Orta Amerika üzerinden ABD’ye yönelen göç dalgaları, bölgedeki ABD askeri varlığını meşrulaştıran bir diğer faktör. Pentagon, bu bağlamda Guatemala ve Meksika’da sınır güvenliği eğitimleri ve lojistik destek sağlıyor.
Bunun yanı sıra, ABD ordusu doğal afetlerde de ön planda. 2023’te Meksika’yı vuran Hurricane Otis ve Haiti’deki deprem sonrası ABD askeri birlikleri hızla seferber edildi. Bu operasyonlar hem bölge halkına yardım ulaştırdı hem de ABD’nin bölgedeki yumuşak gücünü pekiştirdi. Ancak, Venezuela ve Nikaragua gibi ABD karşıtı yönetimler, bu faaliyetleri “müdahaleci” olarak nitelendiriyor ve bölgedeki gerilimi tırmandırıyor.
Çin ve Rusya’nın Gölgesinde Rekabet
ABD’nin Latin Amerika’daki askeri varlığı, bölgede artan Çin ve Rusya etkisine karşı bir denge unsuru olarak da değerlendiriliyor. Çin, özellikle altyapı yatırımları ve ticaret anlaşmalarıyla bölgede nüfuz kazanırken, Rusya ise askeri iş birliği ve silah satışlarıyla dikkat çekiyor. Venezuela’ya yapılan Rus askeri yardımları ve Nikaragua’da kurulan Rus istihbarat tesisleri, ABD’nin bölgedeki stratejik hesaplarını etkiliyor. ABD Savunma Bakanlığı’nın 2024 yılı bütçe teklifinde Güney Komutanlığı’na ayrılan payın yüzde 15 artırılması, bu rekabetin boyutunu gösteriyor. Ayrıca, ABD’nin El Salvador ve Dominik Cumhuriyeti’nde askeri üs genişletme planları, bölgedeki Çin yatırımlarını yakından izlemeyi amaçlıyor.
Tüm bu gelişmeler, Batı Yarımküre’deki güç dengelerini yeniden şekillendiriyor. ABD’nin bölgedeki askeri faaliyetleri, sadece güvenlik değil, aynı zamanda diplomatik ve ekonomik bir rekabetin de parçası. Özellikle Panama Kanalı’nın stratejik önemi, hem ABD hem de rakipleri için bölgeyi vazgeçilmez kılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Latin Amerika ile son yıllarda ticari ve diplomatik ilişkilerini geliştirse de ABD’nin bölgedeki yoğun askeri varlığı doğrudan Türk çıkarlarını etkilemiyor. Ancak, ABD-Çin rekabetinde Latin Amerika’nın bir cephe haline gelmesi, küresel tedarik zincirlerini ve dolayısıyla Türkiye’nin ticaret rotalarını etkileyebilir. Ayrıca, ABD’nin bölgedeki askeri harcamaları, savunma sanayiinde fırsatlar yaratabilir; Türk savunma şirketleri, Orta Amerika ve Karayipler’deki potansiyel ihalelere odaklanabilir. Türkiye’nin bölgeye yönelik dış politikası, bu gelişmeleri dikkatle takip etmeli ve çok kutuplu düzende kendi stratejik alanını korumalıdır.
