Batı Şeria'nın işgal altındaki topraklarında bulunan bir Filistin köyünde, İsrailli yerleşimcilerin açtığı ateş sonucu en az üç Filistinli yaralandı. Olay, kimliği belirsiz bir grup yerleşimcinin, Filistinli çiftçilere yönelik saldırısıyla başladı ve kısa sürede silahlı çatışmaya dönüştü. Görgü tanıkları, yerleşimcilerin askeri üniforma benzeri kıyafetler giydiğini ve otomatik tüfeklerle ateş açtığını aktardı. Filistin Kızılayı ekipleri olay yerine sevk edilirken, yaralıların durumunun ciddiyetini koruduğu bildirildi. İsrail ordusu, bölgeye ek güç sevk ettiğini ve olayla ilgili soruşturma başlattığını duyurdu.
Gelişmenin arka planı
Bu saldırı, Batı Şeria'da son aylarda artan yerleşimci şiddetinin son örneği olarak kayıtlara geçti. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2024 yılının ilk altı ayında yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırıları geçen yıla oranla yüzde 40 arttı. Uluslararası toplum, yerleşimci şiddetini kınarken, İsrail hükümetinin bu saldırılara göz yumduğu eleştirileri yapılıyor. İsrail merkezli insan hakları örgütü B'Tselem, yerleşimcilerin sıklıkla İsrail ordusunun koruması altında hareket ettiğini ve Filistinlilere yönelik saldırıların sistematik bir toprak gaspı politikasının parçası olduğunu belirtiyor.
Olayın yaşandığı köyün sakinleri, günlük hayatlarının yerleşimciler tarafından tehdit edildiğini, tarım arazilerine erişimlerinin kısıtlandığını ve sürekli tacize maruz kaldıklarını ifade ediyor. Köy muhtarı, saldırının ardından yaptığı açıklamada, yerleşimcilerin zeytin hasadı döneminde köylüleri korkutmak için kasıtlı olarak saldırıldığını, bu durumun bölgedeki Filistinli toplumun yaşam koşullarını daha da zorlaştırdığını söyledi. Filistinli yetkililer ise olayı 'savaş suçu' olarak nitelendirerek, uluslararası topluma İsrail'e yaptırım uygulama çağrısında bulundu.
İsrail tarafından yapılan resmi açıklamada, olayın 'talihsiz bir olay' olduğu belirtilerek, soruşturmanın sürdüğü ve sorumluların adalet önüne çıkarılacağı ifade edildi. Ancak geçmiş deneyimler, bu tür saldırılarda yerleşimcilerin nadiren yargılandığını gösteriyor. İsrail askeri mahkemeleri, yerleşimcilere yönelik suçlamaları genellikle delil yetersizliği veya 'meşru müdafaa' gerekçesiyle düşürüyor. Bu durum, İsrail'in Batı Şeria'daki işgal politikalarının sorgulanmasına neden oluyor ve uluslararası mahkemelerde işgalin hukukiliğine ilişkin tartışmaları alevlendiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Batı Şeria'daki bu şiddet olayı, 7 Ekim'de başlayan ve Gazze'de hâlâ devam eden savaşın ardından işgal altındaki topraklarda artan tansiyonun bir parçası olarak değerlendiriliyor. İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları sürerken, Batı Şeria'da da baskı ve şiddet olayları artış gösterdi. Filistin Sağlık Bakanlığı, Batı Şeria'da 7 Ekim'den bu yana 600'den fazla Filistinlinin öldürüldüğünü, binlercesinin de yaralandığını açıkladı.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, İsrail'in yerleşimci şiddeti konusunda daha etkin önlemler almasını isteyen kararlar aldı. Ancak İsrail, bu kararlara rağmen yerleşim politikalarını sürdürüyor ve Batı Şeria'daki yasadışı yerleşim yerlerini genişletiyor. ABD yönetimi ise İsrail'in güvenlik endişelerini anladığını belirtirken, yerleşimci şiddetini de 'kabul edilemez' olarak nitelendiriyor. Avrupa Birliği, olayı kınayan açıklamalar yaparken, bazı Avrupa ülkeleri İsrail'e yönelik silah ambargosu çağrılarını yineliyor.
Bu tür olaylar, iki devletli çözümün uygulanabilirliğini her geçen gün zayıflatıyor. Filistinli yetkililer, yerleşimcilerin şiddetinin ve İsrail'in işgal politikalarının barış sürecini imkânsız hale getirdiğini savunuyor. Uluslararası toplumun bu konudaki duyarsızlığı, bölgede kalıcı bir istikrarın sağlanamayacağı endişesini güçlendiriyor. Filistin halkı ise bu saldırılar karşısında uluslararası hukukun korumasından yoksun olduğunu hissediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasını destekleyen ve İsrail'in işgal politikalarını kınayan açıklamalar yapan ülkelerin başında geliyor. Bu saldırı, Türkiye'nin güçlü şekilde eleştireceği ve uluslararası platformlarda gündeme getireceği nitelikte bir olaydır. Ankara'nın geçmişte yerleşimci şiddetini 'insanlığa karşı suç' olarak nitelendirdiği hatırlanmalı. Bu olay, Türkiye'nin Filistin'e olan diplomatik desteğini artırmasına ve İsrail'e yönelik uluslararası baskıyı güçlendirme çabalarına yeni bir ivme kazandırabilir. Bölgesel istikrar açısından, Batı Şeria'da yaşanacak her türlü gerginlik, Türkiye'nin komşu olduğu Orta Doğu'da yeni bir çatışma dalgasının habercisi olabilir. Türkiye'nin, Filistinlilerin haklarını koruma ve bölgede barışı tesis etme yönündeki çabaları, bu tür olayların önlenmesi açısından kritik önem taşıyor.
