Batı Şeria'da zeytin hasadı yapan Filistinli çiftçilere yönelik İsrailli yerleşimcilerin düzenlediği saldırıda bir Filistinli hayatını kaybetti. Olay, işgal altındaki bölgede son haftalarda artan yerleşimci şiddetinin son halkası olarak kaydedildi. Filistin Sağlık Bakanlığı, saldırıda hayatını kaybeden kişinin kimliğini açıklarken, saldırının zeytin hasadı sırasında meydana geldiğini belirtti. İsrail ordusu ise olayla ilgili inceleme başlattığını duyurdu.
Zeytin hasadı sırasında kanlı saldırı
Olay, Batı Şeria'nın kuzeyindeki Nablus kenti yakınlarında bulunan bir köyde meydana geldi. Görgü tanıklarının aktardığına göre, bir grup İsrailli yerleşimci, zeytin toplayan Filistinli çiftçilere taş ve sopalarla saldırdı. Saldırı sırasında açılan ateş sonucu bir Filistinli ağır yaralandı. Yaralı, olay yerine çağrılan Filistin Kızılayı ekiplerinin tüm müdahalesine rağmen kurtarılamadı. Filistin Sağlık Bakanlığı, hayatını kaybeden kişinin 40'lı yaşlarda bir erkek olduğunu ve olayın ardından İsrail güçlerinin bölgeye gelerek bazı Filistinlileri gözaltına aldığını bildirdi.
Zeytin hasadı, Batı Şeria'daki Filistinli çiftçiler için yılın en önemli geçim kaynağı. Ancak her yıl hasat döneminde yerleşimcilerin saldırıları artıyor. Uluslararası insan hakları örgütleri, İsrail güçlerinin yerleşimcileri koruduğunu ve saldırılara müdahale etmediğini sık sık dile getiriyor. Bu yıl da hasat sezonunun başlamasıyla birlikte bölgede gerginlik tırmandı. Filistinli çiftçiler, zeytinliklerine gitmekte zorlanıyor ve sık sık yerleşimcilerin tacizine maruz kalıyor.
Yerleşimci şiddeti ve uluslararası tepkiler
Olayın ardından Filistin yönetimi saldırıyı kınadı ve uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın sözcüsü, saldırının "devlet destekli terörizm" olduğunu belirterek, İsrail'in yerleşimci şiddetini cezalandırmadığını vurguladı. Hamas ise yaptığı yazılı açıklamada, saldırıyı kınayarak "işgalin suçlarının cezasız kalmayacağını" ifade etti.
Uluslararası kamuoyundan da tepkiler geldi. Avrupa Birliği, olayla ilgili duyduğu endişeyi dile getirerek taraflara itidal çağrısı yaptı. Birleşmiş Milletler Orta Doğu Özel Koordinatörü, yerleşimci şiddetinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve faillerin hesap vermesi gerektiğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı ise yaptığı açıklamada olayı "endişeyle karşıladığını" belirterek, İsrail'e yerleşimci şiddetini önleme çağrısında bulundu.
İsrail ordusu, olayla ilgili soruşturma başlattığını ancak detay paylaşmayacağını açıkladı. İsrail polisi ise saldırıya karışan yerleşimcilerin yakalanması için çalışma yürütüldüğünü iddia etti. Ancak geçmişte benzer olaylarda çok az sayıda yerleşimci yargılanmış ve ceza almıştı. İsrailli insan hakları örgütü B'Tselem, 2023'te yerleşimci şiddetinin rekor seviyeye ulaştığını ve Filistinlilere yönelik saldırıların arttığını raporlamıştı.
Batı Şeria, 1967'den bu yana İsrail işgali altında. Bölgede yaklaşık 3 milyon Filistinli ve 700 binden fazla İsrailli yerleşimci yaşıyor. Uluslararası hukuka göre tüm İsrail yerleşimleri yasa dışı kabul ediliyor. Ancak İsrail hükümeti yerleşim inşaatlarını desteklemeye devam ediyor. Son yıllarda yerleşimci şiddeti, Filistinlilerin günlük yaşamını ciddi şekilde etkiliyor; çiftçiler tarlalarına gidemiyor, çocuklar okula güvenli gidemiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetini ve Filistinli sivillerin hedef alınmasını uzun süredir kınıyor. Bu son saldırı, Ankara'nın Filistin meselesindeki hassasiyetini bir kez daha gündeme getiriyor. Türkiye, uluslararası platformlarda İsrail'in yerleşim politikalarının uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguluyor ve iki devletli çözüm çağrısını yineliyor. Bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin Orta Doğu diplomasisini ve enerji güvenliğini de dolaylı olarak etkiliyor. Ankara'nın Filistin yönetimiyle yakın ilişkileri, saldırı sonrası arabuluculuk çabalarını artırabilir. Ayrıca Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı çatısı altında ortak bir tepki oluşturarak uluslararası toplumu harekete geçirmeye çalışabilir.
