Bangladeş Dışişleri Bakanı Hasan Mahmud, Hindistan'ın Batı Bengal eyaletinde iktidardaki Bharatiya Janata Partisi'nin (BJP) seçim zaferinin ardından, iki ülke arasında uzun süredir çözümsüz kalan Teesta Nehri su paylaşımı konusunu "mevcut koşullar altında" yeniden ele almaya hazır olduklarını belirtti. Mahmud, önümüzdeki hafta Çin'e yapacağı ziyaret öncesinde basına yaptığı açıklamada, "Teesta meselesi Çin ile de görüşülecek" dedi. Dakka yönetimi, nehir sularından daha fazla pay talep ediyor.
Seçim sonuçları ve Teesta anlaşmasına etkisi
Hindistan'da Nisan-Mayıs 2024'te yapılan genel seçimlerde Başbakan Narendra Modi liderliğindeki BJP'nin Batı Bengal'deki güçlü performansı, Bangladeş'in Teesta konusundaki umutlarını canlandırdı. Daha önce Batı Bengal Başbakanı Mamata Banerjee, Teesta su paylaşımı anlaşmasının imzalanmasına karşı çıkan en önemli siyasi figür olarak görülüyordu. Banerjee, eyaletinin çiftçilerinin su haklarını korumak için anlaşmaya direnmişti. Ancak BJP'nin eyaletteki oy oranını artırması ve Banerjee'nin merkezi hükümet üzerindeki etkisinin azalması, Bangladeş'te anlaşmanın yeniden canlanabileceği beklentisini doğurdu.
Bangladeş Dışişleri Bakanı Mahmud, "Batı Bengal seçim sonuçları elbette bizim için önemli. Teesta meselesini Hindistan'ın yeni hükümetiyle mevcut koşullar altında görüşmeye hazırız" ifadelerini kullandı. Mahmud, ayrıca Bangladeş'in Çin ziyareti sırasında Teesta'nın yanı sıra diğer su paylaşımı konularını da gündeme getireceğini belirtti.
Teesta Nehri ve bölgesel su politikaları
Teesta Nehri, Hindistan'ın Sikkim eyaletinden doğarak Batı Bengal üzerinden Bangladeş'e akan önemli bir su kaynağıdır. Nehir, özellikle kurak mevsimlerde her iki ülke için de hayati önem taşıyor. Bangladeş, Teesta sularının yüzde 50'sinden fazlasını talep ederken, Hindistan mevcut kullanım oranlarının korunmasını savunuyor. 2011 yılında imzalanması planlanan anlaşma, Batı Bengal'deki siyasi muhalefet nedeniyle rafa kalkmıştı. O tarihten bu yana konu, ikili ilişkilerde hassas bir başlık olarak kaldı.
Bangladeş'in bu konuda Çin'e yönelmesi, bölgesel su politikalarında yeni bir boyut oluşturuyor. Çin, Teesta Nehri'nin kaynağına yakın bölgelerde hidroelektrik santralleri inşa ediyor ve bu durum Dakka'da endişe yaratıyor. Mahmud, "Çin ile yapacağımız görüşmelerde Teesta önemli bir madde olacak. Su kaynaklarının adil paylaşımı konusunda Pekin'in desteğini bekliyoruz" dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Güney Asya'da su kaynaklarının paylaşımı konusunun bölgesel istikrar üzerindeki etkisini bir kez daha göstermektedir. Türkiye, sınır aşan suların adil ve hakkaniyetli kullanımı konusunda benzer sorunlarla karşı karşıya kalan bir ülke olarak, Bangladeş'in Teesta mücadelesini yakından izlemektedir. Türkiye'nin Fırat ve Dicle havzasındaki su politikaları, uluslararası hukuk ve işbirliği çerçevesinde şekillenirken, Bangladeş'in Çin ile yürüttüğü diplomasi, Ankara'nın da su kaynakları yönetiminde alternatif ortaklıklar arayışına ışık tutabilir. Ayrıca, Hindistan'ın iç siyasetindeki değişimlerin bölgesel su anlaşmalarına etkisi, Türk dış politikası açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir. Türkiye, suyun bir işbirliği aracı olarak kullanılması gerektiği görüşünü savunurken, bu tür gelişmeleri dikkatle değerlendirmektedir.
