Bahreyn tahvillerinde yaşanan satış dalgası, ülkenin borçlanma maliyetlerini 2018 krizinden bu yana görülen en yüksek seviyelere taşıdı. Söz konusu dönemde, daha zengin Orta Doğu müttefikleri (Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt) tarafından sağlanan finansal kurtarma paketiyle ülke iflastan kurtarılmıştı. Bugün ise piyasalar, benzer bir müdahalenin tekrarlanıp tekrarlanmayacağını sorguluyor.
2018 Krizi ve Kurtarma Paketi
2018 yılında Bahreyn, artan bütçe açığı ve düşük petrol fiyatları nedeniyle borçlarını çevirmekte zorlanmış, uluslararası piyasalardan yeni borçlanma imkanı bulamayınca kreditörleri tarafından desteklenmişti. Suudi Arabistan, BAE ve Kuveyt, 10 milyar dolarlık bir kurtarma paketi açıklayarak ülkenin mali sıkıntısını hafifletmişti. O dönemde Bahreyn'in borçlanma maliyeti (tahvil faizi) yüzde 7'nin üzerine çıkmış, CDS primleri rekor seviyelere ulaşmıştı.
Bugünkü Durum ve Piyasa Tepkisi
2023 yılına gelindiğinde, Bahreyn'in borçlanma maliyetleri yeniden yükselişe geçti. Özellikle 2023'ün ikinci yarısında ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımları ve küresel risk iştahındaki azalma, Körfez ülkelerinin tahvillerini olumsuz etkiledi. Bahreyn'in 10 yıllık tahvil faizi yüzde 7,5'in üzerine çıkarak 2018'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Ülkenin CDS primi de 400 baz puanı aşarak piyasalarda endişe yarattı. Analistler, Bahreyn'in borç/GSYH oranının yüzde 130'u aştığına dikkat çekerek, mali sürdürülebilirlik endişelerini dile getiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bahreyn, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) içinde en kırılgan ekonomilerden biri olarak görülüyor. Ülkenin petrol gelirleri sınırlı; bütçe açığı kronik hale gelmiş durumda. Suudi Arabistan ve BAE ise petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara rağmen daha güçlü rezervlere sahip. Ancak bu ülkelerin de kendi ekonomik dönüşüm programları (Suudi Vizyon 2030 vb.) nedeniyle Bahreyn'e sağladıkları destek sorgulanıyor. Ayrıca, küresel faiz oranlarının yüksek seyri, gelişmekte olan ülkelerin borçlanma maliyetlerini artırıyor; Bahreyn de bu durumdan olumsuz etkileniyor. Piyasalar, olası bir kurtarma operasyonunun şartlarını ve zamanlamasını merak ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bahreyn'deki borçlanma krizi, Türkiye'nin Körfez bölgesiyle artan ekonomik ve ticari ilişkileri bağlamında önem taşıyor. Türkiye, son yıllarda Bahreyn dahil Körfez ülkeleriyle serbest ticaret anlaşmaları ve yatırım anlaşmaları imzalayarak ilişkilerini derinleştirmeye çalışıyor. Bahreyn'in mali sıkıntısı, bu ülkeyle olan ticaret ve yatırım projelerini sekteye uğratabilir. Ayrıca, bölgede istikrarsızlık riski, Türkiye'nin enerji güvenliği ve ihracat pazarları açısından dikkatle izlenmeli. Türkiye, Körfez'deki ekonomik kırılganlıkların siyasi sonuçlarını da hesaba katmalı.
