Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed Al Nahyan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliği ve iki ülke arasında imzalanması planlanan mutabakat zaptı (MoU) gibi konular ele alındı. BAE Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, görüşmenin dostane bir atmosferde geçtiği ve bölgesel istikrarın önemine vurgu yapıldığı belirtildi. Bu gelişme, Körfez ülkeleri ile İran arasında son dönemde artan diplomatik temasların bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı'nda Güvenlik Endişeleri
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapması nedeniyle küresel enerji güvenliği açısından kritik bir noktadır. Son yıllarda bölgede yaşanan gerilimler, özellikle İran'ın boğazı kapatma tehditleri ve ABD'nin deniz devriyeleri, uluslararası toplumda endişeye yol açmıştı. BAE ve İran'ın bu konuyu doğrudan görüşmesi, diyaloğun yeniden canlandığına işaret ediyor. Görüşmede ayrıca, ikili ilişkileri geliştirmeye yönelik bir mutabakat zaptı üzerinde çalışıldığı ve metnin son haline getirilmesi için teknik ekiplerin görevlendirildiği öğrenildi. Bu zaptın, ticaret, enerji ve güvenlik alanlarında işbirliğini kapsaması bekleniyor.
Bölgesel Normalizasyon Çabaları
BAE-İran görüşmesi, Suudi Arabistan ve İran arasında Çin arabuluculuğunda 2023'te varılan anlaşmanın ardından Körfez'de ivme kazanan normalizasyon sürecinin bir yansıması. BAE, İran ile ilişkilerini dengeli bir şekilde yürütmeye çalışırken, aynı zamanda ABD ve İsrail ile yakın ilişkilerini de sürdürüyor. İran cephesinde ise, yeni Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın Batı ile diyalog ve bölgesel entegrasyon vaatleri, bu tür temasların önünü açıyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişelerinin ancak tüm Körfez ülkelerini kapsayan kapsamlı bir anlaşmayla çözülebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü ithal ettiği için Hürmüz Boğazı'ndaki istikrar doğrudan ilgisini çekiyor. Boğaz'da yaşanacak herhangi bir kriz, petrol fiyatlarını yükselterek Türkiye'nin cari açığını artırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Katar ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkeleriyle geliştirdiği ekonomik ve askeri ilişkiler, bölgesel barışı öncelikli kılıyor. BAE-İran diyaloğu, Türkiye'nin de desteklediği Körfez güvenlik mimarisine olumlu katkı sağlayabilir. Ancak, İran'ın nükleer programı ve bölgesel nüfuz mücadelesi gibi konular, normalleşmenin önünde engel olarak duruyor.
