Dubai, 7 Eylül (Reuters) - Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), ABD ile İran arasında süren savaşın enerji ihracatını ve ticaretini tehdit etmemesi için alternatif güzergâhlar oluşturuyor. BAE Devlet Başkanlığı Danışmanı Enver Gargash, pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkesinin enerji ihracatının İran savaşı tarafından "rehin alınmasına" izin vermeyeceğini bildirdi. Gargash, bu açıklamayı Dubai'de düzenlenen bir ekonomi forumunda yaptı.
Gelişmenin Arka Planı
Gargash, konuşmasında BAE'nin enerji sevkiyatını korumak için yeni boru hatları ve liman yatırımları üzerinde çalıştığını belirtti. Ülke, zaten Fujairah limanını kullanarak Hürmüz Boğazı'nı devre dışı bırakan bir boru hattına sahip. Ancak Gargash, bu hat kapasitesinin artırılacağını ve ek güzergâhların devreye alınacağını söyledi. BAE, ayrıca deniz taşımacılığında güvenlik önlemlerini artırmayı planlıyor.
ABD ve İran arasındaki savaş, 2025 yılı başından bu yana Basra Körfezi'nde gerginliği tırmandırdı. İran, birçok kez Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit etti. Bu boğaz, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir nokta. BAE, Suudi Arabistan ve Kuveyt gibi körfez ülkeleri, ihracatlarının büyük kısmını bu boğaz üzerinden yapıyor. İran'ın olası bir kapatma girişimi, küresel enerji fiyatlarında şok etkisi yaratabilir.
BAE, aynı zamanda ticaret yollarını da çeşitlendirmeye çalışıyor. Gargash, "Ticaretimizi ve enerjimizi rehin alacak hiçbir senaryoya izin vermeyeceğiz" dedi. Ülke, son yıllarda Çin ve Hindistan ile enerji anlaşmalarını güçlendirdi. Ayrıca, Afrika ve Asya'ya uzanan yeni deniz yolları için yatırımlar yapıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
BAE'nin bu hamlesi, Körfez ülkelerinin İran tehdidine karşı ortak bir strateji geliştirme çabasının parçası. Suudi Arabistan da benzer şekilde Kızıldeniz üzerinden alternatif rotalar arıyor. Ancak bu rotaların kapasitesi sınırlı ve maliyetli. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapanması durumunda dünya petrol fiyatlarının varil başına 200 doları aşabileceğini öngörüyor. Böyle bir senaryo, küresel ekonomiyi resesyona sürükleyebilir.
BAE, aynı zamanda diplomatik kanalları da kullanıyor. Geçtiğimiz ay, İran ile doğrudan görüşmeler yaparak gerginliği azaltmaya çalıştı. Ancak ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve askeri varlığı, bölgede tansiyonu yüksek tutuyor. BAE, bir yandan ABD ile müttefiklik ilişkisini sürdürürken, diğer yandan İran ile ticari bağlarını koparmak istemiyor. Bu denge politikası, ülkenin dış politikasının temelini oluşturuyor.
Enerji piyasaları, BAE'nin açıklamalarını dikkatle izliyor. Brent petrol fiyatı, açıklamanın ardından hafifçe geriledi. Ancak analistler, İran'ın olası bir hamlesinin fiyatları yeniden yükseltebileceği uyarısında bulunuyor. BAE'nin alternatif rotaları ne kadar etkili olursa olsun, Hürmüz Boğazı'nın kapanması durumunda küresel arzda ciddi bir kesinti yaşanacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithal eden bir ülke olarak Körfez'deki istikrarsızlıktan doğrudan etkileniyor. İran ile ticari ilişkileri olan Türkiye, ABD yaptırımları nedeniyle zor bir denge kurmak zorunda. BAE'nin alternatif rotaları, Türkiye üzerinden geçen enerji koridorlarının önemini artırabilir. Ancak Hürmüz Boğazı'nda yaşanacak bir kriz, Türkiye'nin enerji maliyetlerini yükseltir ve ekonomik baskıyı artırır. Türkiye, hem İran hem de Körfez ülkeleriyle ilişkilerini dengeleyerek enerji güvenliğini sağlamaya çalışmalı.
