Avustralya hükümeti, Suriye'nin kuzeydoğusundaki bir kampta bulunan ve DEAŞ (IŞİD) bağlantılı olduğu belirtilen vatandaşlarının geri dönüşüne yardım etmeyi reddetti. Karar, Avustralya'nın ulusal yayın kuruluşu ABC'nin haberine göre, dört Avustralyalı kadın ve dokuz çocuk ile torunlarından oluşan bir grubun ülkeye dönmek için yardım istemesi üzerine alındı. Avustralya Dışişleri Bakanlığı, bu kişilerin güvenliğini sağlayamayacaklarını ve mevcut askeri durumun tahliye operasyonlarına izin vermediğini belirtti. Hükümet, daha önce de benzer talepleri reddetmiş ve bu kişilerin Suriye'de kalması gerektiğini savunmuştu.
Gelişmenin arka planı
Suriye'nin kuzeydoğusundaki el-Hol kampı, DEAŞ'ın 2019'da toprak kaybetmesinin ardından binlerce yabancı savaşçı ve aile üyesine ev sahipliği yapıyor. Kampta, çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 60.000'den fazla kişi bulunuyor. Avustralyalı aileler, 2014-2017 yılları arasında DEAŞ'a katılmak için Suriye'ye giden kişilerin yakınları. Avustralya hükümeti, bu kişilerin terör örgütüyle bağlantılı olduğunu ve ülkeye dönmelerinin güvenlik riski oluşturduğunu savunuyor. Daha önce, 2019 yılında, Avustralya dört kadın ve 13 çocuğu kamptan tahliye etmişti, ancak bu operasyon eleştirilere yol açmıştı. Muhalefet partileri, hükümetin net bir politika belirlemediğini ve vatandaşlarını kaderine terk ettiğini öne sürüyor. İnsan hakları örgütleri ise çocukların masum olduğunu ve uluslararası hukuka göre ülkelerine dönme hakları bulunduğunu vurguluyor.
Avustralya, bu konuda benzer bir tutum izleyen diğer Batılı ülkelerle birlikte hareket ediyor. ABD, Kanada ve bazı Avrupa ülkeleri, vatandaşlarını kamplardan geri almak için sınırlı operasyonlar yaparken, Avustralya, İngiltere ve Fransa gibi ülkeler daha temkinli bir yaklaşım sergiliyor. Avustralya hükümeti, Suriye'deki durumun belirsizliğini ve DEAŞ'ın yeniden canlanma riskini gerekçe gösteriyor. Ancak bu politika, ailelerin kampta kötü koşullar altında yaşamasına neden oluyor. Su, gıda ve sağlık hizmetlerine erişimin sınırlı olduğu kampta, salgın hastalıklar ve güvenlik sorunları yaygın.
Bölgesel ve küresel boyut
Suriye'deki yabancı savaşçı kampları, uluslararası toplum için önemli bir insan hakları ve güvenlik sorunu oluşturuyor. Birleşmiş Milletler, ülkeleri vatandaşlarını geri almaya çağırırken, birçok hükümet siyasi ve hukuki engeller nedeniyle bu adımı atmaktan kaçınıyor. Kamplar, özellikle çocuklar için radikalleşme riski taşıyor. DEAŞ'ın ideolojisinin devam ettiği bu ortamda, çocukların eğitimsiz kalması ve şiddete maruz kalması, gelecekte yeni tehditlerin ortaya çıkmasına yol açabilir. Bölgesel güçlerden Türkiye, Suriye'deki DEAŞ varlığına karşı mücadelede önemli bir rol oynarken, kamplardaki yabancı savaşçıların geri dönüşü konusunda Avrupalı ülkelerle iş birliği yapıyor. Avustralya'nın bu konudaki tutumu, diğer ülkeler için de bir emsal teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avustralya'nın bu kararı, Türkiye'nin Suriye politikası bağlamında dolaylı bir etkiye sahip. Türkiye, sınırlarına yakın bölgelerdeki DEAŞ ve PKK/YPG varlığına karşı mücadele ederken, yabancı savaşçıların kendi ülkelerine dönmesini savunuyor. Avustralya gibi ülkelerin bu konuda isteksiz davranması, Türkiye'nin güvenlik yükünü artırabilir. Ayrıca, kamplarda bulunan çocukların insani durumu, uluslararası toplumun ortak hareket etmesini gerektiriyor. Türkiye, bu tür konularda diplomatik girişimlerini sürdürüyor, ancak somut sonuçlar alınamaması uzun vadede bölgesel istikrarı etkileyebilir.
