Avrupa'yı etkisi altına alan ve yüz milyonlarca insanı kavuran ölümcül sıcak hava dalgası, Pazar günü itibarıyla doğuya doğru ilerlemeye devam etti. Almanya, Polonya ve Çekya dâhil olmak üzere birçok ülkede sıcaklık rekorları kırılırken, aşırı sıcaklar nedeniyle can kayıpları yaşandığı bildirildi. Yetkililer, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için uyarılarda bulunarak gerekli önlemlerin alınması çağrısı yaptı.
Kıtayı saran kavurucu sıcaklar
Batı Avrupa'da hafta başında başlayan aşırı sıcak hava dalgası, hafta sonu itibarıyla Orta ve Doğu Avrupa'ya yayıldı. Almanya'da Frankfurt kenti yakınlarındaki Geisenheim'da sıcaklık 40,5 santigrat dereceye ulaşarak ülke rekorunu kırdı. Polonya'nın güneyindeki Jelenia Góra'da 38,2 derece ölçülürken, Çekya'nın başkenti Prag'da sıcaklık 37,8 dereceye çıktı. Meteoroloji uzmanları, sıcak hava dalgasının önümüzdeki günlerde Ukrayna ve Romanya'yı da etkilemesinin beklendiğini belirtiyor.
Sıcak hava dalgası, tarım ve enerji sektörlerinde de ciddi aksamalara yol açıyor. Fransa ve İtalya'da kuraklık nedeniyle buğday ve mısır rekoltesinde yüzde 20'lere varan düşüşler beklenirken, Polonya'da nehir seviyeleri kritik eşiğin altına indi. Elektrik talebindeki ani artış, birçok ülkede enerji arzını zorluyor. Almanya'da kömürle çalışan termik santraller yeniden devreye alınırken, Fransa'da bazı nükleer reaktörler soğutma suyu sıkıntısı nedeniyle kapasite düşürmek zorunda kaldı.
Avrupa Birliği, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefini yinelerken, bu tür aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddeti konusunda uyarılarda bulunuyor. AB Kriz Yönetimi Komiseri Janez Lenarčič, “Bu yaz yaşanan olaylar, iklim krizinin artık bir uyarı olmaktan çıktığını, acil eylem gerektiren bir gerçeklik olduğunu gösteriyor” dedi.
Halk sağlığı ve altyapı üzerindeki baskı
Aşırı sıcaklar, özellikle büyük şehirlerde yaşayan nüfus için ciddi bir sağlık tehdidi oluşturuyor. Avrupa'da bu yaz sıcaklara bağlı ölü sayısının 10 bini aştığı tahmin edilirken, hastaneler sıcak çarpması ve solunum yolu rahatsızlıklarıyla başvuran hastalarla dolup taşıyor. Yetkililer, özellikle sabah 11 ile akşam 4 arasında dışarı çıkılmaması, bol su tüketilmesi ve klimalı ortamlarda bulunulması tavsiyesinde bulunuyor. Ancak kliması olmayan hanelerin oranı bazı bölgelerde yüzde 30'a ulaşıyor. Polonya'da belediyeler, halka açık serinleme merkezleri açarken, Çekya'da itfaiye ekipleri sokakları su sıkıyor.
Ulaşım altyapısı da sıcaklardan nasibini alıyor. Almanya'da bazı tren rayları aşırı sıcak nedeniyle eğrilirken, otoyollarda betonarme köprülerde genleşme çatlakları oluştu. Polonya'da nehir taşımacılığı, düşen su seviyeleri nedeniyle kısmi olarak durduruldu. Avrupa genelinde uçuşların bir kısmı gecikmeli olarak gerçekleşirken, havalimanlarında yer hizmetleri ekipleri sıcak hava nedeniyle molaları sıklaştırdı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle sıcak hava dalgalarından doğrudan etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. Avrupa'daki aşırı sıcaklar, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Doğu Akdeniz havzasında benzer meteorolojik olayların habercisi olabilir. Türkiye, bu tür afetlere karşı erken uyarı sistemlerini güçlendirmeli, kentsel ısı adası etkisini azaltacak yeşil altyapı yatırımlarını hızlandırmalı ve su yönetimi politikalarını gözden geçirmelidir. Ayrıca, enerji arz güvenliği açısından yenilenebilir kaynaklara geçiş stratejisi, iklim değişikliğinin etkilerini hafifletmede kritik önem taşımaktadır.
