Tesla'nın ikinci çeyrek araç teslimatları, Avrupa ve Çin'de akaryakıt fiyatlarındaki keskin yükselişin elektrikli araç talebini artırmasıyla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25 oranında arttı. Ancak ABD'de federal elektrikli araç vergi kredisinin sona ermesi nedeniyle zayıflayan talep, küresel büyümeyi sınırladı. Şirket, Nisan-Haziran 2025 döneminde yaklaşık 466 bin araç teslim ederek piyasa beklentilerinin üzerinde bir performans sergiledi. Tesla'nın hisseleri haberin ardından yüzde 3'ün üzerinde değer kazandı.
Avrupa ve Çin'de talep patlaması
Tesla'nın Avrupa'daki satışları, ikinci çeyrekte bir önceki yıla göre yüzde 40 artış gösterdi. Bu artışta özellikle Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık'ta akaryakıt fiyatlarının rekor seviyelere ulaşması etkili oldu. Brent petrolün varil fiyatının 95 doları aşması, benzin ve dizel fiyatlarını litre başına 2 avronun üzerine çıkardı. Bu durum, tüketicileri elektrikli araçlara yönlendirdi. Tesla'nın Berlin yakınlarındaki Gigafactory'sinde üretilen Model Y, Avrupa'da en çok satılan elektrikli araç modeli oldu.
Çin'de ise Tesla satışları yüzde 30 arttı. Şirket, Şanghay fabrikasında üretim kapasitesini artırarak hem iç pazara hem de Avrupa'ya ihracat yapıyor. Çin'de elektrikli araçlara yönelik yerel teşvikler ve devlet destekleri talebi canlı tutarken, Tesla'nın fiyat indirimleri de satışları destekledi. Ancak Çinli rakipler BYD ve Nio'nun agresif büyümesi rekabeti kızıştırıyor.
ABD pazarında vergi kredisi şoku
Tesla'nın ABD'deki satışları ikinci çeyrekte yüzde 10 daraldı. Bunun temel nedeni, 1 Ocak 2025'te yürürlükten kalkan federal elektrikli araç vergi kredisi oldu. 7 bin 500 dolarlık bu teşvik, özellikle orta gelirli tüketiciler için elektrikli araç satın almayı cazip kılıyordu. Teşvikin sona ermesiyle birlikte Tesla'nın en çok satan Model 3 ve Model Y fiyatları göreceli olarak arttı. Ayrıca ABD'de benzin fiyatlarının Avrupa'ya kıyasla daha düşük seyretmesi (galon başına 3,5 dolar) içten yanmalı motorlu araçları cazip kılmaya devam ediyor.
Tesla, ABD'de talebi canlandırmak için Model Y'de 2 bin dolara varan indirimler yaptı ve bazı modellerde ücretsiz süper şarj sunmaya başladı. Ancak analistler, bu hamlelerin vergi kredisinin kaybını tam olarak telafi edemeyeceğini belirtiyor. Öte yandan, ABD'de bazı eyalet düzeyindeki teşvikler (Kaliforniya, New York gibi) hâlâ geçerli.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tesla'nın küresel satışlarındaki bu artış, Türkiye'nin elektrikli araç stratejisi açısından önemli ipuçları sunuyor. Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin elektrikli araç talebini tetiklemesi, Türkiye'de de benzer bir dinamiğin yaşanabileceğini gösteriyor. Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları Avrupa ortalamasının üzerinde seyrediyor ve döviz kuru baskısıyla daha da artması bekleniyor. Bu durum, yerli elektrikli araç TOGG'un yanı sıra Tesla gibi ithal markaların satışlarını da artırabilir. Ancak Türkiye'de elektrikli araçlara uygulanan yüksek ÖTV ve KDV oranları, fiyat avantajını sınırlıyor. Hükümetin yerli üretimi teşvik amacıyla TOGG'a sağladığı ÖTV indirimi, diğer markalar için geçerli değil. Yine de küresel elektrikli araç pazarındaki bu büyüme, Türkiye'nin şarj altyapısını hızlandırma ve yerli batarya üretimi gibi alanlarda daha rekabetçi olma ihtiyacını ortaya koyuyor.
