Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Berset, Newsweek'e verdiği özel röportajda Avrupa'nın Rusya ile olası bir savaşa yeterince hazırlıklı olmadığı uyarısında bulundu. Berset, "İyi hazırlanmadık" diyerek modern savaşın hızla evrildiğini ve bu değişime ayak uydurulması gerektiğini vurguladı. Açıklama, Avrupa güvenlik mimarisinin geleceği tartışılırken kritik bir dönemeçte geldi.
Avrupa'nın Savunma Hazırlığı ve Artan Kaygılar
Alain Berset'in uyarısı, Avrupa kıtasında son yıllarda artan güvenlik endişelerinin bir yansıması. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik işgali sonrası Avrupa ülkeleri savunma harcamalarını artırsa da, Berset'in ifadeleri mevcut hazırlık seviyesinin yetersiz olduğunu gösteriyor. Avrupa Konseyi, 46 üye ülkeyle kıtanın en geniş kapsamlı siyasi örgütü olarak insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü korumayı amaçlıyor; ancak askeri bir ittifak değil. Berset'in sözleri, konseyin savunma boyutunda da inisiyatif alması gerektiği yönünde bir çağrı olarak yorumlanabilir.
Modern savaşın değişen doğası, siber saldırılar, hibrit tehditler ve dezenformasyon kampanyaları gibi alanlarda yeni yetenekler gerektiriyor. Berset, "Modern savaş oldukça hızlı evriliyor ve buna uyum sağlamalıyız" derken, Avrupa'nın sadece konvansiyonel kapasiteye odaklanmaması gerektiğini ima ediyor. Nitekim NATO da son yıllarda hibrit tehditlere karşı savunma stratejilerini güncellemiş durumda.
Avrupa Konseyi'nin rolü geleneksel olarak insan hakları ve demokrasiyle sınırlı olsa da, Berset'in açıklamaları örgütün güvenlik konularında da söz sahibi olma arzusunu gösteriyor. Bu durum, Avrupa'nın karşı karşıya olduğu tehdit algısının ne denli ciddi olduğunun bir göstergesi.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Berset'in uyarısı, transatlantik ilişkiler ve NATO'nun Avrupa ayağı açısından da önem taşıyor. ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığı ve taahhütleri sorgulanırken, Avrupa'nın kendi savunmasını güçlendirmesi gerektiği yönündeki çağrılar artıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un "stratejik özerklik" vurgusu ve Almanya'nın savunma bütçesini artırma kararı bu bağlamda değerlendirilebilir.
Rusya ile ilişkiler ise giderek daha gergin bir hal alıyor. Ukrayna savaşı devam ederken, Rusya'nın Baltık ülkeleri ve Doğu Avrupa'ya yönelik olası tehditleri sürekli gündemde. Avrupa Konseyi'nin Rusya'yı üyelikten çıkarması (2022) sonrası konsey, Rusya'nın eylemlerini kınayan kararlara imza attı. Berset'in açıklamaları, bu gerginlik ortamında Avrupa'nın birlik ve hazırlık mesajı verme çabası olarak da okunabilir.
Öte yandan, Avrupa'nın savunma sanayii kapasitesi ve asker sayısı konusundaki yetersizlikler uzun süredir tartışılıyor. Soğuk Savaş sonrası barış temennisinin getirdiği rehavet, şimdi yerini acil ihtiyaçlara bırakmış durumda. Berset'in sözleri, bu gerçeğin en üst düzeyden bir itirafı niteliğinde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa Konseyi'nin Rusya ile savaşa hazırlık konusundaki uyarısı, Türkiye'nin güvenlik ve dış politika stratejileri açısından doğrudan önem taşıyor. Türkiye, NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olmasına rağmen, Avrupa'daki savunma hazırlıklarının yetersizliği bölgesel dengeleri etkileyebilir. Rusya ile hem enerji hem de turizm bağımlılığı olan Türkiye, aynı zamanda Ukrayna'daki savaşta denge politikası izliyor. Avrupa'nın savunma kapasitesini güçlendirmesi, Türkiye'nin NATO içindeki stratejik değerini artırabilir. Ancak olası bir savaş durumunda Türkiye'nin enerji güvenliği ve Boğazlar'daki statüko ciddi risk altına girer. Bu nedenle Türkiye'nin diplomasi ve diyalog kanallarını açık tutma çabası kritik.
