Avrupa'da hisse senedi arzları, yüksek faiz oranlarının yatırımcı iştahını azaltması ve piyasalardaki dalgalanmaların artmasıyla yavaşladı. Yılın ilk yarısında rekor seviyeye ulaşan halka arz ve ikincil satışlar, ikinci yarıda yerini temkinli bir bekleyişe bıraktı. Bölgedeki anlaşma yapıcılar, artan belirsizlik ortamında yeni işlemleri ertelemeye başladı.
İlk Yarıdaki Rekorun Ardından Sert Düşüş
2024'ün ilk altı ayında Avrupa hisse senedi piyasaları, pandemi sonrası en yoğun dönemini yaşadı. Düşük değerlemeler ve ertelenen halka arz talebi, şirketleri borsaya çekti. Ancak yaz aylarından itibaren Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz indirimlerine rağmen uzun vadeli tahvil getirilerinin yüksek seyretmesi, hisse senedi arzlarının cazibesini azalttı. Yatırımcılar, riskli varlıklardan uzaklaşarak sabit getirili enstrümanlara yöneldi.
Bankacılık kaynaklarına göre, son haftalarda planlanan birçok halka arz ve blok satış işlemi askıya alındı veya iptal edildi. Özellikle teknoloji ve sağlık sektörlerindeki şirketler, piyasa koşullarının uygun olmadığını belirterek geri çekildi. Bu durum, Avrupa'nın küresel sermaye piyasalarındaki rekabet gücünü de olumsuz etkiliyor.
Yüksek Faiz Ortamı ve Jeopolitik Riskler
ECB'nin politika faizini %4,25'e çekmesine rağmen, enflasyonun hedefin üzerinde seyretmesi ve jeopolitik gerilimler (Orta Doğu, Ukrayna) yatırımcı güvenini sarsıyor. ABD'deki seçim belirsizliği ve Çin ekonomisindeki yavaşlama da küresel risk iştahını baskılıyor. Avrupa'da şirket karlılıklarının zayıflaması, hisse senedi arzlarını daha da zorlaştırıyor.
Analistler, yılın geri kalanında toparlanma beklentisinin düşük olduğunu, 2025'in ilk çeyreğinde faiz indirimlerinin hızlanmasıyla canlanma olabileceğini öngörüyor. Ancak şu an için dealmaker'lar, borç finansmanı ve özel sermaye işlemlerine yönelmiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa'daki hisse senedi arzlarındaki yavaşlama, Türk sermaye piyasalarını iki yönlü etkiliyor. Bir yandan, Avrupa'da risk iştahının azalması, Türkiye'ye yönelik yabancı portföy yatırımlarını olumsuz etkileyebilir; zira küresel fonlar gelişmekte olan piyasalara daha temkinli yaklaşıyor. Öte yandan, Avrupa'da halka arzların ertelenmesi, Türk şirketlerinin Borsa İstanbul'da değerleme avantajı yakalamasına ve yurt içi yatırımcı tabanını genişletmesine olanak tanıyabilir. Ayrıca, Avrupa'dan sermaye çıkışı, Türkiye gibi yüksek getirili pazarlara yönelebilir. Ancak jeopolitik riskler ve enflasyon baskısı, bu potansiyeli sınırlayabilir.
Piyasa Dinamikleri ve Gelecek Beklentisi
Avrupa'da hisse senedi arzlarındaki durgunluk, yalnızca faiz oranlarından kaynaklanmıyor. Şirketlerin borçlanma maliyetlerinin artması, birleşme ve satın alma (M&A) faaliyetlerini de yavaşlattı. Özel sermaye fonları, ellerindeki nakdi değerlendirmek için daha uygun fiyatlı varlıkları bekliyor. Bu da piyasadaki likiditeyi azaltıyor.
Öte yandan, yeşil enerji ve teknoloji gibi yüksek büyüme potansiyeli olan sektörlerde sınırlı sayıda işlem gerçekleşiyor. Ancak bu işlemler, genel hacmi artırmaya yetmiyor. Uzmanlar, 2025'te faiz indirimlerinin hızlanması ve enflasyonun kontrol altına alınmasıyla birlikte hisse senedi arzlarının yeniden canlanabileceğini belirtiyor. Ancak bu tahmin, küresel ekonomik toparlanmaya ve jeopolitik risklerin azalmasına bağlı.
Sonuç olarak, Avrupa'da hisse senedi arzları, yüksek faiz oranları ve piyasa dalgalanmaları nedeniyle zor bir dönemden geçiyor. Yatırımcılar, daha güvenli limanlara yönelirken, şirketler halka arz planlarını ertelemeyi tercih ediyor. Bu durum, Avrupa'nın sermaye piyasalarındaki canlılığını olumsuz etkiliyor ve küresel ekonomik yavaşlama endişelerini artırıyor.
