Singapur’da araç sahipliğini düzenleyen Sertifika Hakkı (Certificate of Entitlement - COE) fiyatlarında kayda değer bir değişim yaşandı. Son açıklanan verilere göre, küçük ve orta boy araçları kapsayan Kategori A COE fiyatı, ilk kez büyük ve lüks araçları kapsayan Kategori B’yi geride bıraktı. Aynı dönemde tüm kategorilerde primler düşüş gösterdi. Bu gelişme, Singapur’un sıkı araç politikaları ve değişen tüketici tercihleri ışığında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Arka Plan: COE Sistemi ve Son Veriler
Singapur’da araç satın almak isteyenlerin katılmak zorunda olduğu COE sistemi, her yıl belirlenen araç sayısına göre fiyatlandırılıyor. Kategori A (1600 cc altı ve 130 kW altı motor) ve Kategori B (1600 cc üstü veya 130 kW üstü motor) arasındaki fiyat farkı uzun süredir Kategori B lehineydi. Ancak Mart 2025 açık artırmasında Kategori A COE fiyatı 104.000 Singapur dolarına (SGD) yükselirken, Kategori B 100.000 SGD seviyesine geriledi. Toplam COE arzının son üç ayda %4,5 artmasına rağmen talep baskısı devam ediyor.
Uzmanlar, Kategori A’daki yükselişin ekonomik araçlara olan talebin artması ve hibrit/elektrikli araç teşvikleriyle ilişkili olduğunu belirtiyor. Singapur hükümeti, 2025 bütçesinde sıfır emisyonlu araçlara yönelik vergi indirimlerini uzatmıştı. Bu durum, daha uygun fiyatlı Kategori A araçlarına yönelimi hızlandırdı. Öte yandan, Kategori B primlerindeki düşüş, lüks araç segmentinde arz fazlası ve artan faiz oranlarının taksitleri yükseltmesiyle açıklanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
COE fiyatlarındaki bu değişim, yalnızca Singapur’un iç pazarını değil, aynı zamanda Asya-Pasifik bölgesindeki araç talebi ve çevre politikalarını da yansıtıyor. Tayland, Endonezya ve Malezya gibi komşu ülkelerde de elektrikli araç dönüşümü hız kazanırken, Singapur’daki COE fiyat hareketleri bölgesel bir gösterge olarak izleniyor. Küresel ölçekte ise, yarı iletken tedarik zincirindeki iyileşmeler ve Çin’in uygun fiyatlı elektrikli araç ihracatı, Kategori A araçlarının cazibesini artırıyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 2024’te küresel elektrikli araç satışları %35 artarken, bu artışın büyük kısmı Asya pazarlarından geldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Singapur’daki COE fiyatlarındaki bu gelişme, Türkiye açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel otomotiv sektöründeki dönüşümün bir yansıması olarak önem taşıyor. Türkiye’de de elektrikli ve hibrit araçlara olan talep artarken, ÖTV indirimleri ve yerli üretim TOGG gibi girişimler benzer bir talebi yönlendiriyor. Ayrıca, kent içi ulaşım politikaları ve araç sahipliğini sınırlayan düzenlemeler (örneğin İstanbul’da toplu taşıma teşviki) açısından Singapur modeli dolaylı bir referans olabilir. Bölgesel olarak, Asya-Pasifik’teki bu fiyat dengesizliği, küresel tedarik zincirlerinde Türkiye’nin de parçası olduğu rekabeti etkileyebilir.
