Geçtiğimiz ay, güney Arnavutluk'ta sahil kesiminde kendisine ait olduğunu iddia ettiği arazisine yaklaşan Kostaq Konomi, dikenli tellerle çevrili bir çit ve siyah üniformalı görevliler tarafından durduruldu. Bu olay, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'ın şirketinin bölgede geliştirdiği lüks turizm projesinin tartışmalı bir arazi üzerinde yükseldiğini ortaya koyuyor. Zvernec köyü sakinleri, Kushner'ın yatırımının kendi topraklarında yapıldığını ve devletin bu arazileri hukuka aykırı şekilde el koyduğunu iddia ediyor. Köylüler, arazilerinin 1990'lardan bu yana ailelerine ait olduğunu ve herhangi bir tazminat ödenmeden ellerinden alındığını belirterek, projenin durdurulması için hukuki mücadele başlatmış durumda.
Projenin arka planı ve arazi anlaşmazlıkları
Jared Kushner'ın Affinity Partners şirketi, Arnavutluk'un güney sahilindeki Zvernec bölgesinde butik otel ve tatil köyü inşa etmeyi planlıyor. Proje, bölgenin doğal güzellikleri ve Adriyatik kıyısındaki konumu sayesinde yüksek gelirli turistleri hedefliyor. Ancak yerel halk, projenin üzerinde yükseldiği arazilerin büyük bir kısmının kendilerine ait olduğunu ve devlet tarafından 1990'lardaki toprak reformu sırasında ellerinden alındığını öne sürüyor. Köylüler, o dönemde topraklarının kamulaştırıldığını ancak tazminat ödenmediğini, daha sonra bu arazilerin özel şirketlere satıldığını iddia ediyor. Kostaq Konomi gibi köylüler, ellerindeki tapu kayıtları ve eski haritalarla arazilerinin kendilerine ait olduğunu kanıtlamaya çalışıyor. Ancak devlet yetkilileri, söz konusu arazilerin kamu malı olduğunu ve yatırımın yasal çerçevede ilerlediğini savunuyor. Kushner'ın şirketi ise konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu anlaşmazlık, Batı Balkanlar'da yabancı yatırımların artmasıyla birlikte arazi mülkiyeti ve hukuki belirsizliklerin yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Arnavutluk, turizm potansiyelini artırmak için yabancı yatırımcılara cazip teşvikler sunarken, yerel halkın mülkiyet hakları konusundaki şikayetleri sık sık uluslararası insan hakları örgütlerinin dikkatini çekiyor. Kushner projesi, ABD'li eski bir başkanlık danışmanının bölgedeki yatırımı olması nedeniyle ayrıca siyasi bir boyut kazanıyor. Arnavutluk hükümeti, projenin ülkeye turizm geliri ve istihdam sağlayacağını belirtirken, muhalefet partileri ve sivil toplum kuruluşları arazi anlaşmazlıklarının çözülmeden yatırıma izin verilmesini eleştiriyor. Bu durum, yabancı yatırımların yerel topluluklarla uyum içinde nasıl yürütülebileceği sorusunu da beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Arnavutluk'taki bu arazi anlaşmazlığı, Türkiye'nin Balkanlar'daki yatırımları ve bölgesel politikası açısından dolaylı bir öneme sahiptir. Türkiye, Arnavutluk'ta altyapı, enerji ve turizm alanlarında önemli yatırımlar yapmaktadır. Kushner projesinde olduğu gibi, arazi mülkiyeti sorunları Türk yatırımcıları da etkileyebilir ve bu tür anlaşmazlıkların çözümü, yatırım ortamının güvenilirliği açısından kritiktir. Ayrıca, ABD'li eski bir yetkilinin bölgedeki varlığı, Balkanlar'da artan Çin ve Rus etkisine karşı Batı'nın ilgisini yansıtmaktadır. Türkiye, bu rekabet ortamında kendi çıkarlarını korumak ve yatırımlarının güvenliğini sağlamak için Arnavutluk'taki hukuki süreçleri yakından takip etmelidir.
