Yapay zeka şirketi Anthropic'in, halka arz (IPO) öncesinde yedi kurucu ortağına Palantir Technologies'e benzer şekilde özel oy hakları vermeyi planladığı bildirildi. The Information'ın haberine göre, şirket bu adımla kurucuların halka arz sonrasında da yönetim kontrolünü elinde tutmasını hedefliyor. San Francisco merkezli Anthropic, yapay zeka güvenliği odaklı çalışmalarıyla tanınıyor ve son dönemde değerlemesini 60 milyar doların üzerine çıkarmıştı. Şirketin henüz resmi bir halka arz tarihi açıklamadığı, ancak hazırlıkların sürdüğü belirtiliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Anthropic, 2021 yılında eski OpenAI çalışanları Dario Amodei ve Daniela Amodei kardeşler ile birkaç meslektaşı tarafından kuruldu. Şirket, yapay zeka modelleri geliştirmenin yanı sıra güvenlik ve etik konularına verdiği önemle sektörde farklı bir konumda. Palantir Technologies ise kurucularına uzun vadeli kontrol sağlayan çok sınıflı hisse yapısıyla biliniyor. Bu tür yapılar, kurucuların şirket stratejisi üzerinde söz sahibi olmaya devam etmesini sağlarken, halka arz yatırımcıları için risk unsuru olarak görülebiliyor. The Information'a göre Anthropic, yedi kurucu ortağına özel oy hakkı tanıyan bir hisse sınıfı oluşturmayı değerlendiriyor. Bu kişiler arasında Dario Amodei, Daniela Amodei, Tom Brown, Sam McCandlish, Jack Clark, Jared Kaplan ve Chris Olah'ın bulunduğu düşünülüyor. Şirket, konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Halka arz öncesi bu tür bir yapılanma, yatırımcıların şirket yönetiminde söz sahibi olamayacağı anlamına geliyor. Ancak Anthropic gibi hızla büyüyen ve yüksek değerlemeye ulaşan teknoloji şirketlerinde, kurucuların vizyonunu korumak için bu yöntem sıkça başvuruluyor. Örneğin, Google, Meta ve Snap gibi şirketler de benzer çok sınıflı hisse yapılarına sahip. Palantir ise kurucularına özel oy hakkı tanıyan 'F sınıfı' hisselerle tanınıyor. Anthropic'in bu adımı, yapay zeka sektöründe artan rekabet ve düzenleme baskısı ortamında şirketin uzun vadeli stratejisini koruma amacı taşıyor olabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Anthropic'in olası halka arzı, küresel yapay zeka yatırımları açısından önemli bir dönüm noktası olabilir. Şirket, son yıllarda Amazon ve Google'dan büyük yatırımlar aldı. 2024 yılında Amazon, Anthropic'e toplam 8 milyar dolar yatırım yapacağını açıklamıştı. Google da şirkete 2 milyar dolar yatırım yapmıştı. Bu yatırımlar, Anthropic'in değerini 60 milyar doların üzerine taşıdı. Halka arz, yapay zeka sektörünün ne kadar büyük bir ekonomik güç haline geldiğini göstermesi açısından dikkat çekici. Aynı zamanda, ABD ve Çin arasındaki teknoloji rekabetinde Anthropic gibi şirketlerin rolü artıyor. Şirketin kurucularına özel oy hakkı tanıması, yapay zeka güvenliği konusundaki hassasiyetlerini koruma isteğinden kaynaklanıyor olabilir. Zira Anthropic, yapay zeka modellerinin kontrolsüz gelişimini önlemeyi amaçlayan bir misyonla kurulmuştu.
Öte yandan, halka arz süreci ve oy hakkı yapısı, yatırımcılar tarafından yakından izlenecek. Çok sınıflı hisse yapıları, kurumsal yönetişim açısından eleştirilere yol açabiliyor. Ancak teknoloji şirketlerinde kurucu kontrolü, inovasyonun sürdürülmesi için gerekli görülüyor. Anthropic'in bu hamlesi, önümüzdeki dönemde diğer yapay zeka girişimleri için de örnek teşkil edebilir. Şirketin halka arz büyüklüğü ve zamanlaması henüz netleşmiş değil. Ancak piyasa uzmanları, 2025 veya 2026 yıllarında bir halka arzın gündeme gelebileceğini tahmin ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Anthropic'in halka arz hazırlığı ve kurucu kontrolüne yönelik planı, doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir gelişme olmasa da küresel yapay zeka ekosistemi ve teknoloji yatırımları açısından dolaylı etkiler taşıyor. Türkiye, yapay zeka alanında kendi girişimlerini ve stratejilerini geliştirmeye çalışıyor. Küresel devlerin halka arzları, yatırımcı ilgisini ve sermaye akışını etkileyerek Türkiye'deki teknoloji şirketleri için de bir referans oluşturabilir. Ayrıca, çok sınıflı hisse yapıları ve kurucu kontrolü, Türk girişimciler için ilham kaynağı olabilir. Ancak asıl önemli olan, yapay zeka güvenliği ve etiği konusunda uluslararası iş birliklerinin güçlenmesi. Türkiye, bu alanda düzenleyici çerçeveler oluştururken Anthropic gibi şirketlerin deneyimlerinden faydalanabilir.
