İsrail'de yayınlanan yeni bir kamuoyu yoklaması, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun popülaritesinin dibe vurduğunu ortaya koyarken, aşırı sağcı koalisyon ortakları Maliye Bakanı Bezalel Smotrich ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in ise tarihi düşük seviyelerde onay aldığını gösteriyor. Channel 13 televizyonunun yaptırdığı ankete göre, İsraillilerin yüzde 56'sı Netanyahu'nun performansını 'kötü' veya 'çok kötü' olarak değerlendirirken, sadece yüzde 28'i 'iyi' veya 'çok iyi' yanıtını verdi. Bu oranlar, 7 Ekim 2023'te başlayan Gazze savaşının ardından Netanyahu hükümetine duyulan güvenin hızla eridiğini işaret ediyor.
Koalisyon ortakları daha da kötü durumda
Anket, koalisyonun aşırı sağ kanadını oluşturan Smotrich ve Ben-Gvir için daha da vahim bir tablo çiziyor. Maliye Bakanı Smotrich, katılımcıların yalnızca yüzde 18'i tarafından olumlu değerlendirilirken, yüzde 62'si kendisini olumsuz olarak nitelendirdi. Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir ise daha da düşük bir onay oranına sahip: sadece yüzde 16 olumlu, yüzde 68 olumsuz. Her iki bakan da son aylarda Batı Şeria'daki yerleşim politikaları ve Filistinli sivil hedeflere yönelik sert açıklamalarıyla uluslararası eleştirilerin odağında yer alıyor. Özellikle Ben-Gvir'in Gazze'deki savaşın ardından 'göçü teşvik' yönündeki söylemleri, İsrail içinde dahi tartışma yaratmıştı.
Bu düşük popülarite rakamları, Netanyahu liderliğindeki koalisyonun iç siyasette giderek yalnızlaştığını gösteriyor. Ankete katılanların yalnızca yüzde 20'si hükümetin performansından memnun olduğunu belirtirken, yüzde 62'si 'kötü gidişat' ifadesini kullandı. Savaş kabinesinde yer alan eski Genelkurmay Başkanı Benny Gantz ve Savunma Bakanı Yoav Gallant ise Netanyahu'dan daha yüksek onay oranlarına sahip: Gantz yüzde 38, Gallant yüzde 33 olumlu görüş bildirdi.
İsrail siyasetinde kırılma noktası
Uzmanlar, bu anket sonuçlarının İsrail'de erken seçim ihtimalini yeniden gündeme getirebileceğini belirtiyor. Netanyahu'nun liderliği, 7 Ekim saldırılarının ardından güvenlik zaafiyeti ve savaş yönetimi nedeniyle yoğun eleştiri alırken, koalisyonun aşırı sağcı kanadı uluslararası alanda İsrail'i izole eden politikalar izlemekle suçlanıyor. Geçtiğimiz haftalarda ABD yönetimi, Smotrich ve Ben-Gvir'in Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimleri teşvik eden açıklamalarına karşı uyarılarda bulunmuştu. Fransa, İngiltere ve Birleşmiş Milletler de benzer endişeleri dile getirirken, İsrail'in uluslararası itibarı giderek zedeleniyor.
Anket aynı zamanda İsrail toplumundaki derin kutuplaşmayı da ortaya koyuyor. Katılımcıların yüzde 48'i ülkenin 'çok kötü' bir yönde ilerlediğini düşünürken, yüzde 54'ü Netanyahu hükümetinin savaşı sonlandırmak için yeterli çaba göstermediğine inanıyor. Gazze'de esir tutulan İsraillilerin ailelerinin hükümete yönelik protestoları da bu güvensizlik ortamında tırmanıyor. Savaşın 200. gününe yaklaşılırken, kamuoyu yoklamaları hükümete destekte keskin bir düşüş olduğunu teyit ediyor; nisan ayındaki benzer bir ankette koalisyon partileri toplam 52 sandalye alabilirken, şimdi bu sayı 46'ya gerilemiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Netanyahu hükümetinin iç kamuoyunda bu kadar zayıf bir konumda olması, Türkiye-İsrail ilişkilerinin normalleşme sürecini dolaylı olarak etkileyebilir. Özellikle aşırı sağcı bakanların Filistin politikaları, Ankara'nın Doğu Akdeniz'deki enerji ve güvenlik çıkarları ile doğrudan ilgilidir. Türkiye, Hamas ile temasları ve Katar üzerinden yürüttüğü arabuluculuk çabalarıyla Gazze'de ateşkes sağlanmasında önemli bir aktör konumunda iken, İsrail'deki zayıf koalisyon hükümetinin uzun vadeli bir barış anlaşmasına angaje olma kapasitesi sınırlı görünüyor. Ayrıca, Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerinin hızlanması, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde yürüttüğü Filistin yanlısı diplomasiyi daha da kritik hale getiriyor. Bölgesel istikrar arayışında, Ankara'nın mevcut İsrail hükümetinin kırılganlığını dikkate alarak denge politikası izlemesi beklenebilir.
