İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesinin 'çalkantılı bir dönemde' gerçekleşeceğini vurgularken, hükümetinin 2030 yılına kadar savunma harcamalarını gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYİH) yüzde 5'ine çıkarmayı hedeflediğini duyurdu. Kristersson'un açıklamaları, ittifakın genişleme sürecinde Türkiye ile İsveç arasındaki diplomatik trafiğin yoğunlaştığı bir döneme denk geldi. Zirvenin, Ukrayna savaşı ve Doğu Akdeniz'deki gerilimler gibi küresel güvenlik meselelerinin gölgesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
İsveç'in Savunma Taahhüdü ve NATO Süreci
Kristersson, İsveç'in NATO'ya katılım sürecinde Ankara ile yürütülen müzakerelere atıfta bulunarak, ittifakın kolektif savunma kapasitesine katkı sağlama kararlılığını yineledi. Başbakan, savunma harcamalarındaki artışın yalnızca bir hedef değil, aynı zamanda güvenlik ortamındaki değişimlere bir yanıt olduğunu belirtti. İsveç'in 2022'de NATO'ya üyelik başvurusunda bulunmasının ardından, ülke savunma bütçesini önemli ölçüde artırmış, geçen yıl GSYİH'nın yüzde 2'sini aşan bir harcama gerçekleştirmişti. Yeni hedef olan yüzde 5, ittifak içinde şimdiye kadar duyulmuş en yüksek oranlardan biri olarak öne çıkıyor. Kristersson, bu artışın modernizasyon ve kapasite geliştirme projelerine yönlendirileceğini ifade etti.
Ankara'daki zirvenin, İsveç'in NATO üyeliğinin onaylanmasına yönelik son diplomatik adımları hızlandırması bekleniyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi, İsveç'in üyelik protokolünü onaylamış olmakla birlikte, sürecin tamamlanması için Macaristan'ın da onayı gerekiyor. Kristersson'un ziyareti, iki ülke arasındaki güvenlik iş birliğini derinleştirme amacı taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Bağlam
NATO zirvesi, sadece İsveç'in üyelik süreci açısından değil, aynı zamanda ittifakın Rusya'ya karşı caydırıcılık stratejilerinin ele alınacağı bir platform olarak da önem taşıyor. Ukrayna'daki savaşın seyri, NATO'nun doğu kanadının güçlendirilmesi ve yeni üyelerin entegrasyonu gündemin üst sıralarında yer alıyor. Kristersson, İsveç'in Baltık Denizi bölgesindeki stratejik konumuna vurgu yaparak, ülkesinin ittifaka önemli askeri katkılar sağlayabileceğini söyledi. Ayrıca, terörle mücadele ve siber güvenlik gibi konuların da zirvede ele alınması bekleniyor. Türkiye'nin, özellikle PKK ve YPG konusundaki hassasiyetleri göz önünde bulundurulduğunda, İsveç'in bu alanlardaki taahhütlerini somut adımlarla göstermesi önem kazanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesi, Türkiye'nin ittifak içindeki merkezi rolünü pekiştirirken, İsveç'in üyelik sürecini sonuçlandırması bakımından kritik bir dönemeçtir. Kristersson'un savunma harcamalarını yüzde 5'e çıkarma vaadi, NATO'nun yük paylaşımı tartışmalarında Türkiye'nin sıkça dile getirdiği 'adil yük dağılımı' talebine dolaylı bir yanıt olarak görülebilir. Türkiye, ittifak içinde en büyük ordulara sahip ülkelerden biri olarak, savunma harcamalarının artırılması yönündeki çağrıları desteklemektedir. Ancak asıl belirleyici faktör, İsveç'in terörle mücadele konusunda verdiği sözleri ne ölçüde yerine getireceğidir. Bu zirve, Türkiye'nin güvenlik endişelerinin NATO gündeminde kalıcı bir yer edinmesi açısından da önemli bir fırsat sunuyor.
