Altın fiyatları, hafta sonu ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların şiddetlenmesinin ardından geriledi. Bu gelişme, yatırımcılar arasında ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını artırmak zorunda kalabileceği yönündeki bahisleri güçlendirdi. Spot altın, haftanın ilk işlem gününde ons başına yüzde 1,5 düşüşle 2.350 dolar seviyesine kadar indi. Analistler, jeopolitik risklerin kısa vadede altının güvenli liman talebini artırabileceğini, ancak faiz artışı beklentilerinin baskın faktör olduğunu belirtiyor.
Jeopolitik Gerilim ve Faiz Beklentileri
ABD ile İran arasındaki son çatışmalar, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki bir Amerikan savaş gemisine yönelik insansız hava aracı saldırısı ve ABD'nin İran'ın Suriye'deki milis güçlerine hava saldırısı düzenlemesiyle başladı. Bu gelişmeler, Orta Doğu'daki istikrarsızlığın küresel enerji arzını tehdit edebileceği endişelerini körükledi. Petrol fiyatları yükselirken, yatırımcılar enerji maliyetlerindeki artışın enflasyonu daha da tetikleyebileceğinden endişe ediyor. Bu durum, Fed'in bu yılın ikinci yarısında faiz oranlarını artırması ihtimalini artırdı. CME FedWatch aracına göre, Eylül ayında 25 baz puanlık bir faiz artışı ihtimali yüzde 35'e yükseldi. Faiz artışları, altın gibi getirisi olmayan varlıklar için olumsuz bir ortam yaratıyor; yatırımcılar faiz getiren enstrümanlara yöneliyor.
Altın fiyatlarındaki düşüş, geçtiğimiz aylarda görülen rekor seviyelerin ardından geliyor. Altın, mayıs ayında ons başına 2.450 dolar ile zirve yapmıştı. Ancak Fed'in sıkı para politikasını sürdüreceği sinyalleri ve güçlü ABD ekonomi verileri, düşüş trendini hızlandırdı. Analistler, altının kısa vadede 2.300 dolar seviyesine kadar gerileyebileceğini, ancak jeopolitik belirsizliklerin bu seviyelerde dip oluşturabileceğini ifade ediyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
ABD-İran geriliminin bölgesel etkileri sadece altın piyasalarıyla sınırlı kalmıyor. Orta Doğu'daki çatışmaların tırmanması, küresel petrol fiyatlarını da etkiledi. Brent petrol, varil başına 85 doların üzerine çıkarak son iki ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Yüksek enerji fiyatları, hem AB'de hem de gelişmekte olan ülkelerde enflasyon baskılarını artırıyor. Özellikle enerji ithalatına bağımlı ekonomiler, bu durumdan olumsuz etkileniyor. Ayrıca, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrol etme yeteneği, küresel ticaret yolları için bir risk unsuru oluşturuyor. Uzmanlar, tansiyonun daha da yükselmesi halinde enerji arzında kesintiler yaşanabileceğini uyarıyor.
Öte yandan, Fed'in faiz artırma ihtimali gelişmekte olan ülke para birimlerinde de baskı yaratıyor. Dolar endeksi (DXY) son bir haftada yüzde 1,2 değer kazanarak 105 seviyesine çıktı. Bu durum, Türkiye gibi ülkelerin ithalat maliyetlerini artırırken, kur baskısını derinleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küresel altın fiyatlarındaki düşüş, Türkiye'deki altın piyasasına doğrudan yansıyor. İç talebin yüksek olduğu bir dönemde altının daha uygun fiyatlarla alınabilmesi kısa vadede avantaj sağlasa da, Fed faiz artırımlarının Türk lirası üzerindeki baskıyı artırması riski bulunuyor. Dolar/TL'deki potansiyel yükseliş, Türkiye'de altının TL fiyatını yukarı çekebilir. Ayrıca, İran geriliminin enerji arzına etkisi, Türkiye'nin doğalgaz ve petrol ithalat faturasını artırabilir. Bu durum, cari açık üzerinde yukarı yönlü baskı oluştururken, Türkiye'nin enflasyonla mücadelesini zorlaştırabilir. Jeopolitik risklerin bölgesel ticaret yollarını tehdit etmesi ise Türkiye'nin enerji merkezi olma hedeflerini sekteye uğratabilir.
