Almanya'nın doğusunda aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin anketlerdeki yükselişi, ülkedeki göçmen kökenli insanlar arasında derin bir endişe yaratıyor. Suriye iç savaşından kaçarak Almanya'ya sığınan ve Rostock'ta yaşamını sürdüren Shahd Najeeb, İslam Devleti militanlarından kaçışının travmasını hâlâ unutamıyor. On yılı aşkın süredir Almanya'da mülteci olarak yaşayan Najeeb, şimdi kendini artık istenmeyen biri olarak hissetme korkusu taşıyor. Reuters muhabirleri Amina Ismail ve James Mackenzie'in Rostock'tan bildirdiğine göre, AfD'nin özellikle doğu eyaletlerinde artan oy oranları, göçmen toplulukları üzerinde psikolojik bir baskı oluşturuyor ve birçok kişi "hâlâ buraya ait miyim?" sorusunu soruyor.
AfD'nin yükselişi ve göçmen karşıtı söylem
Almanya için Alternatif (AfD), 2013 yılında avro karşıtı bir hareket olarak kurulmuş, ancak zamanla göçmen karşıtı ve İslam düşmanı söylemleriyle öne çıkmış bir siyasi parti. Özellikle 2015'teki büyük mülteci akını sonrasında doğu Almanya'da hızla güç kazanan AfD, son yıllarda yapılan anketlerde ülke genelinde yüzde 20'nin üzerinde destek görüyor. Doğu eyaletlerinde ise bu oran yüzde 30'u aşmış durumda. Parti, göçmenleri suç oranlarındaki artışın ve ekonomik sorunların başlıca sebebi olarak gösteriyor, sığınma politikalarının sertleştirilmesini ve sınır dışı etmelerin hızlandırılmasını savunuyor.
AfD'nin bu söylemi, Almanya'da yaşayan göçmenler üzerinde somut etkiler yaratıyor. Najeeb gibi Suriyeli mülteciler, bir yandan ülkede kalma hakkı için mücadele ederken, diğer yandan toplumsal kabul görme konusunda ciddi kaygılar taşıyor. Rostock gibi doğu kentlerinde yaşayan yabancılar, son dönemde artan ırkçı saldırılar ve ayrımcılık olaylarından şikâyetçi. Yerel göçmen dernekleri, AfD'nin yükselişinin toplumsal kutuplaşmayı derinleştirdiğini ve uyum sürecini sekteye uğrattığını belirtiyor.
Uzmanlara göre AfD'nin başarısı, sadece ekonomik kaygılardan değil, aynı zamanda doğu Almanya'da yıllardır biriken yabancı düşmanlığı ve siyasi yabancılaşmadan besleniyor. Doğu eyaletlerinde göçmen nüfusun batıya kıyasla daha az olması, buna karşın medyada ve siyasette göçmen karşıtı söylemin daha güçlü yankı bulması, bu bölgelerde AfD'yi ana akım haline getirmiş durumda. 2024 eyalet seçimlerinde Thüringen ve Saksonya'da elde edilen başarılar, partinin artık sadece protesto oylarının adresi olmadığını, kalıcı bir siyasi güç haline geldiğini gösteriyor.
Göçmenlerin gelecek kaygısı ve toplumsal yansımalar
Shahd Najeeb'in hikâyesi, binlerce Suriyeli mültecinin ortak kaderini yansıtıyor. 2011'de başlayan Suriye iç savaşında İslam Devleti'nin zulmünden kaçarak Almanya'ya sığınan Najeeb, burada eğitim alıp çalışmaya başlamış, ancak şimdi kendini yeniden güvende hissetmiyor. "Bir zamanlar buraya ait olduğumu düşünüyordum, şimdi ise her an kapı dışarı edilecekmişim gibi geliyor" diyor. Benzer duyguları paylaşan pek çok göçmen, AfD'nin iktidara gelmesi durumunda sığınma haklarının ellerinden alınabileceğinden korkuyor.
Almanya'da göçmen karşıtı söylemin yükselişi, sadece mültecileri değil, ülkeye işçi olarak gelen Türk kökenlileri de etkiliyor. Üç milyondan fazla Türk kökenli insanın yaşadığı Almanya'da, AfD'nin "yabancıları geri gönderme" çağrıları, bu toplulukta da tedirginlik yaratıyor. Göçmen kökenli gençler, kendilerini Alman toplumunun ayrılmaz bir parçası olarak görürken, artan ayrımcılık nedeniyle dışlanmış hissediyor.
Öte yandan, AfD'nin yükselişi, Almanya'nın siyasi dengelerini de sarsıyor. Ana akım partiler, AfD ile işbirliği yapmama konusunda hemfikir olsa da, partinin temsil ettiği seçmen kitlesini kaybetmemek için göç politikalarını sertleştirme yoluna gidiyor. Bu durum, ülkede yaşayan göçmenler için belirsizlik ortamını daha da derinleştiriyor. İnsan hakları örgütleri, Almanya'nın uluslararası mülteci hukuku çerçevesindeki yükümlülüklerini hatırlatarak, göçmen karşıtı söylemin şiddete dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'da AfD'nin yükselişi, Türkiye'yi iki açıdan yakından ilgilendiriyor. Birincisi, Almanya'da yaşayan üç milyonu aşkın Türk kökenli vatandaşın güvenliği ve sosyal uyumu doğrudan etkileniyor. AfD'nin yabancı karşıtı söylemleri, Türk toplumu üzerinde baskı oluştururken, Türkiye'nin bu ülkedeki diaspora politikalarını da zorlaştırıyor. İkincisi, Almanya'nın göç politikalarında sertleşme, Türkiye'nin AB ile mülteci mutabakatını ve Suriyeli mültecilerin durumunu yeniden gündeme getirebilir. Türkiye, Almanya'daki gelişmeleri yakından izleyerek, vatandaşlarının haklarını korumak için diplomatik girişimlerde bulunabilir. Ayrıca, Avrupa'da yükselen aşırı sağ, Türkiye-AB ilişkilerinde yeni gerilim alanları yaratabilir.
