Almanya'da hükümetin askerlik hizmetini yeniden yürürlüğe koyma planlarına karşı çıkan 40 binden fazla öğrenci, başkent Berlin'de sokaklara döküldü. Göstericiler, Savunma Bakanlığı önünde toplanarak zorunlu askerlik uygulamasına son verilmesini ve alternatif sivil hizmet modellerinin genişletilmesini talep etti. Polis kaynaklarına göre eylem, son yılların en kalabalık gençlik protestolarından biri olarak kayıtlara geçti.
Askerlik Planlarının Arka Planı
Almanya'da 2011 yılında kaldırılan zorunlu askerlik, Rusya'nın Ukrayna işgali sonrasında savunma kapasitesini güçlendirmek isteyen koalisyon hükümeti tarafından tartışmaya açıldı. Savunma Bakanı Boris Pistorius, geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamada, "Almanya'nın savunma kabiliyetini artırmak için yeni bir askerlik modeline ihtiyaç duyduğunu" belirtti. Önerilen modele göre, 18 yaş üstü gençler için zorunlu askerlik geri getirilecek, ancak vicdani retçiler için sivil hizmet seçeneği sunulacak. Hükümet, bu düzenlemenin 2025 yılına kadar yasalaşmasını hedefliyor. Ancak plan, özellikle gençler ve sol partiler arasında sert tepkilere yol açtı.
Protestocular, askerlik hizmetinin "gençleri savaşa sürükleyeceğini" ve savunma bütçesine ayrılan kaynakların eğitim, sağlık ve iklim krizine yönlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Öğrenci sendikaları, eylemin sadece Berlin'de değil, Münih, Hamburg ve Köln gibi diğer kentlerde de yapıldığını duyurdu. Gösteriler sırasında herhangi bir şiddet olayı yaşanmadığı bildirildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Almanya'nın askerlik tartışması, Avrupa genelinde savunma harcamalarının artırılması yönündeki eğilimin bir parçası. NATO üyesi ülkeler, 2022'deki Madrid Zirvesi'nde savunma bütçelerini GSYH'nin yüzde 2'sine çıkarma taahhüdünde bulunmuştu. Almanya, bu hedefe ulaşmak için 100 milyar euroluk özel savunma fonu oluşturdu. Ancak zorunlu askerlik, sadece askeri değil, toplumsal ve siyasi bir mesele olarak da tartışılıyor. Fransa'da 2019'da başlatılan "Evrensel Ulusal Hizmet" programı, gençlere zorunlu bir kamu hizmeti getirmişti. Benzer şekilde İsveç ve Litvanya da son yıllarda askerlik sistemlerini yeniden düzenledi. Almanya'daki protestolar, Avrupa'da gençlik ile devlet arasındaki savunma politikaları konusundaki gerilimi gözler önüne seriyor.
Uzmanlar, Almanya'nın askerlik planlarının sadece savunma kapasitesini artırmakla kalmayıp, aynı zamanda toplumsal dayanışmayı da güçlendirmeyi amaçladığını belirtiyor. Ancak gençlerin bu konudaki isteksizliği, hükümetin planlarını zorlaştırabilir. Anketlere göre, 18-25 yaş arası Almanların yüzde 60'ından fazlası zorunlu askerliğe karşı çıkıyor. Bu durum, koalisyon hükümeti içinde de farklı görüşlere yol açmış durumda. Sosyal Demokratlar (SPD) ve Yeşiller, askerlik konusunda daha temkinli bir yaklaşım sergilerken, Hristiyan Demokratlar (CDU) ve Hür Demokratlar (FDP) daha güçlü bir savunma yapılanmasını savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'daki zorunlu askerlik tartışması, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu ve Avrupa'daki güvenlik dengelerini yakından ilgilendiriyor. Türkiye, halihazırda zorunlu askerlik uygulamasını sürdüren ve savunma harcamalarını artıran bir ülke olarak, Almanya'nın atacağı adımları dikkatle izliyor. Eğer Almanya askerlik sistemini yeniden yürürlüğe koyarsa, bu Avrupa'da savunma iş birliğini güçlendirebilir ve Türkiye'nin AB savunma projelerine katılımını etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'deki genç nüfusun askerlik konusundaki tutumu ile Almanya'daki protestolar arasında paralellikler kurulabilir; bu da Türkiye'nin kendi savunma politikalarını gözden geçirmesine yol açabilir.
