Alman savunma sanayisinin önde gelen şirketlerinden Rheinmetall AG'nin hisseleri, Almanya hükümetinin büyük bir savaş gemisi ihalesini askıya almayı planladığı haberlerinin ardından bir yılın en büyük değer kaybını yaşadı. Perşembe günü Frankfurt borsasında yüzde 4,5'e varan düşüşle 510 avroya gerileyen hisseler, bu haberle yatırımcıların savunma sektörüne yönelik endişelerini yeniden gün yüzüne çıkardı. Düşüş, Rheinmetall'in son aylarda Ukrayna savaşıyla birlikte yükselen değerinde ciddi bir kırılma olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Almanya Savunma Bakanlığı'nın, Alman donanması için planlanan dört adet F126 sınıfı fırkateynin inşasını kapsayan ve tahmini değeri 15 milyar avroyu bulan devasa ihale sürecini durdurmayı değerlendirdiği belirtiliyor. Haber kaynaklarına göre, bakanlık bütçe kısıtlamaları ve önceliklerin yeniden belirlenmesi nedeniyle bu projeyi geçici olarak rafa kaldırmayı düşünüyor. Rheinmetall, bu ihalede ana yüklenici olarak yer alıyor ve Gemiden Gemiye İkmal Sistemleri gibi kritik alt sistemleri tedarik etmeyi planlıyordu. İhaleden çekilme kararı, şirketin yıllık gelir beklentilerini olumsuz etkileyebilir.
Rheinmetall CEO'su Armin Papperger, geçen ay yaptığı açıklamada şirketin 2025 yılına kadar savunma bütçelerindeki artıştan faydalanarak büyümesini sürdüreceğini söylemişti. Ancak bu gelişme, Alman hükümetinin mali disiplin ve borç freni kuralları nedeniyle savunma harcamalarında kısıntıya gitmek zorunda kalabileceğini gösteriyor. Almanya, NATO taahhütleri kapsamında GSYİH'sının yüzde 2'sini savunmaya ayırma sözü vermiş olsa da, bütçe açığı ve enerji krizi bu hedefi zora sokuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu karar, yalnızca Rheinmetall için değil, Avrupa savunma sanayisi için de önemli bir sinyal. Ukrayna savaşıyla birlikte artan silahlanma harcamaları, birçok Avrupa ülkesinin bütçelerini zorluyor. Almanya gibi büyük bir ekonominin savunma projelerini durdurması, diğer ülkelerde de benzer kemer sıkma önlemlerine yol açabilir. Öte yandan, ABD'li savunma şirketleri Lockheed Martin ve Raytheon, Avrupa pazarında daha agresif bir şekilde büyümeye çalışırken, Alman şirketlerinin bu rekabette zorlanması olası. Rheinmetall'in hisse düşüşü, yatırımcıların savunma sektörüne olan güveninin sarsıldığını gösteriyor.
Uzmanlar, Almanya'nın bu ihaleden çekilmesinin, NATO'nun deniz gücü projeksiyonunu da olumsuz etkileyeceğini düşünüyor. Özellikle Baltık Denizi'nde artan Rus tehdidi karşısında Alman donanmasının modernizasyonu ertelenirse, NATO'nun kuzey kanadı zayıflayabilir. Bu durum, Polonya ve Baltık ülkeleri gibi cephe devletlerini rahatsız edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'nın savaş gemisi ihalesini durdurması, Türk savunma sanayisi için dolaylı da olsa fırsatlar yaratabilir. Rheinmetall'in zor durumu, Türk şirketlerinin (örneğin STM, ASFAT) Almanya ile ortak projelerde daha avantajlı konuma gelmesine yol açabilir. Ancak kısa vadede, Avrupa savunma harcamalarındaki yavaşlama, Türkiye'nin ihracat hedeflerini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, NATO içinde deniz gücü dengesinin değişmesi, Türkiye'nin Ege ve Doğu Akdeniz'deki stratejik pozisyonunu daha da önemli hale getirebilir. Ankara'nın kendi milli gemi projelerine (MİLGEM) ağırlık vermesi, bu tür dış kaynaklı aksamaları telafi edebilir.
