Hindistan sivil havacılık tarihinin en ağır Boeing 787 kazasının üzerinden bir yıl geçmesine rağmen, kazaya ilişkin nihai soruşturma raporu hâlâ kamuoyuyla paylaşılmadı. Bloomberg'e konuşan Havacılık Kargo Kurumu Başkanı Vandana Singh, soruşturmadaki boşluklara, gecikmeye neden olan bürokratik engellere ve Hint havacılık sektöründe güvenliğin yeniden tesis edilmesi için atılması gereken adımlara dikkat çekti. Kazanın Hindistan'ın güneyindeki Kerala eyaletinde meydana geldiği ve 158 kişinin hayatını kaybettiği hatırlatıldı.
Kazanın arka planı ve soruşturmadaki gecikme
Kaza, 7 Ağustos 2023 tarihinde Air India Express'e ait bir Boeing 787-9'un Dubai'den Kerala'daki Kozhikode Uluslararası Havalimanı'na inişi sırasında meydana gelmişti. Uçak, pisti ıskalayarak bir vadiye düşmüş ve 158 kişi hayatını kaybetmişti. Kazadan sadece 14 kişi yara almadan kurtulabilmişti. Olay, Hindistan'da son on yılın en ölümcül havacılık felaketi olarak kayıtlara geçti.
Soruşturma sürecinde yaşanan gecikme, başta kazazedelerin yakınları ve havacılık sektörü temsilcileri olmak üzere kamuoyunda büyük tepki çekiyor. Hindistan Sivil Havacılık Bakanlığı'na bağlı Uçak Kaza Soruşturma Bürosu (AAIB), raporu tamamlamak için ek süre talep etti. Singh'e göre soruşturmanın yavaş ilerlemesinin temel nedeni, uçağın uçuş veri kaydedicilerinin (FDR) ve kokpit ses kayıt cihazlarının (CVR) hasar görmüş olması ve verilerin çözümlenmesindeki teknik zorluklar. Ancak muhalif kesimler, hükümetin havayolu şirketini ve Boeing'i koruma çabası içinde olduğu yönünde iddialar ortaya atıyor.
Kazanın hemen ardından Boeing, teknik bir ekip göndererek incelemelere destek vermişti. Ancak raporun yayınlanmaması, gerekli güvenlik reformlarının da ertelenmesine yol açıyor. Hindistan'da son yıllarda yaşanan diğer uçak kazaları da benzer gecikmeler yaşanmıştı; bu durum, düzenleyici kurumların bağımsızlığı konusunda soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
Küresel havacılık güvenliğine etkisi
Boeing 787 Dreamliner, dünya genelinde yaygın olarak kullanılan bir uçak modeli. Hindistan'daki kazaya ilişkin nihai raporun gecikmesi, yalnızca ülke içinde değil, uluslararası havacılık otoriteleri nezdinde de tedirginlik yaratıyor. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), kazaların soruşturulmasında şeffaflık ve zamanındalık konusunda üye devletleri uyarmıştı. Hindistan'ın bu süreçteki başarısızlığı, ülkenin havacılık güvenliği notuna da olumsuz yansıyabilir.
Uzmanlar, Boeing 787'nin batarya sorunları ve diğer teknik arızalarla gündeme geldiğini hatırlatarak, kazanın nedeninin tam olarak aydınlatılmaması halinde, bu modelin dünya genelinde itibar kaybına uğrayabileceğini belirtiyor. Havacılık güvenliği danışmanı John M. Cox, "Her kaza, sektör için bir öğrenme fırsatıdır. Raporun gecikmesi, potansiyel olarak başka kazalara yol açabilecek risklerin göz ardı edilmesine neden olabilir" dedi.
Air India Express, kazanın ardından uçuş operasyonlarını durdurmuş ve bir süre sonra yeniden başlatmıştı. Havayolu, kazazedelerin ailelerine tazminat ödemeyi kabul etmiş ancak soruşturmanın sonucuna bağlı olarak tazminat miktarlarında değişiklik yapılabileceği belirtilmişti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'daki Boeing 787 kazası ve geciken soruşturma raporu, Türkiye'deki havacılık sektörü için de önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türk Hava Yolları ve diğer Türk havayolları, Boeing 787 dahil olmak üzere geniş bir uçak filosuna sahip. Raporda ortaya çıkacak herhangi bir teknik aksaklık veya operasyonel hata, Türkiye'deki bakım prosedürlerinin ve pilot eğitimlerinin gözden geçirilmesine yol açabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün kaza soruşturmalarındaki şeffaflığı ve hızı, uluslararası havacılık otoriteleri tarafından yakından takip ediliyor. Bu tür gecikmeler, Türkiye'nin havacılık güvenliği konusundaki uluslararası imajına zarar verebilir. Dolayısıyla, Hindistan örneğinden ders çıkararak soruşturma süreçlerinin bağımsız ve hızlı işlemesini sağlamak, Türk havacılık sektörünün çıkarına olacaktır.
