1976 yılının 4 Temmuz günü, İsrail komandoları Uganda'nın Entebbe Havalimanı'nda rehin tutulan 102 kişiyi kurtarmak için bir baskın düzenledi. Bu operasyon, tarihe 'Entebbe Baskını' olarak geçti ve özgürlüğün bedelini ödemeye hazır olanların zaferi olarak hatırlanıyor. Benim için ise bu, ailemin kurtuluş hikâyesi. Annem ve babam o uçaktaydı; o gün, özgürlüğün sadece bir kavram değil, savunulması gereken bir değer olduğunu öğrendim.
Bir Terör Eyleminin Anatomisi
27 Haziran 1976'da, Air France'ın Tel Aviv-Paris seferini yapan uçağı, Filistinli ve Alman militanlar tarafından kaçırıldı. Uçak, Uganda'nın Entebbe kentine yönlendirildi. Kaçıranlar, İsrail ve diğer ülkelerde tutuklu bulunan Filistinli militanların serbest bırakılmasını talep ediyordu. İsrail hükümeti, müzakere görüntüsü verirken bir yandan da kurtarma operasyonu planlıyordu. Operasyon, 4 Temmuz gecesi, 100'den fazla İsrail komandosunun 4000 kilometre uzaktaki Entebbe'ye sızmasıyla gerçekleşti. Baskın 90 dakika sürdü; tüm militanlar etkisiz hale getirilirken, rehinelerden üçü hayatını kaybetti. Operasyonun lideri Yonatan Netanyahu, çatışmada öldürüldü. Bu, bir terör eyleminin askeri bir müdahaleyle nasıl sonlandırılabileceğinin ders kitabı niteliğinde bir örneğidir.
Küresel Yankılar ve Dersler
Entebbe Baskını, uluslararası terörizme karşı sert müdahalenin simgesi haline geldi. Olay, devlet destekli terörizmin tehlikelerini de ortaya koydu. Uganda lideri İdi Amin'in kaçıranlara destek vermesi, Afrika ülkeleri arasında tepki çekti. Operasyon, uluslararası hukukta egemenlik ihlali tartışmalarını beraberinde getirse de, çoğu ülke operasyonu terörle mücadelede bir başarı olarak değerlendirdi. İsrail'in bu müdahalesi, ülkenin güvenlik doktrininin temel taşlarından biri oldu: Hiçbir vatandaş terör örgütlerine esir düşmemeli. Bu anlayış, günümüzde birçok ülkenin terörle mücadele stratejilerine ilham kaynağı oldu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Entebbe Baskını, terörle mücadelede devletlerin kararlılığının önemini göstermektedir. Türkiye, özellikle PKK ve DHKP-C gibi terör örgütleriyle mücadele ederken, uluslararası iş birliğinin ve gerektiğinde sınır ötesi operasyonların caydırıcı etkisini deneyimlemiştir. Ancak Entebbe'nin dersleri sadece askeri boyutta değil; hukuk, diplomasi ve kamuoyu desteği gibi alanları da kapsar. Türkiye'nin sınır ötesi operasyonlarının meşruiyet zemini, uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler kararlarına dayanmalıdır. Bu bağlamda, Türk dış politikasının terörle mücadelede proaktif ancak hukuki sınırlar içinde kalma hassasiyeti, Entebbe'nin stratejik dengesini yansıtmaktadır.
