S&P Küresel Derecelendirme Yönetici Direktörü ve Gelişmekte Olan Piyasalar Kredi Araştırmaları Başkanı Zahabia Gupta, Orta Doğu'daki savaşın tırmanmasının Afrika'nın kredi notu görünümünü yeniden şekillendirdiğini, ancak bölgedeki gıda fiyatlarının Hürmüz Boğazı kaynaklı fiyat artışlarından henüz etkilenmediğini söyledi. Bloomberg TV'ye konuşan Gupta, Afrika ülkelerinin kırılganlıklarının ortaya çıktığını ve kredi derecelendirmeleri arasında farklılaşmanın hızlandığını belirtti.
Gelişmenin Arka Planı
Orta Doğu'daki çatışmaların büyümesi, özellikle Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı gibi stratejik deniz yollarını tehdit ediyor. Bu durum, küresel tedarik zincirlerinde aksamalara yol açarken, Afrika ülkeleri de bu gelişmelerden etkileniyor. Gupta, ''Afrika'da gıda fiyatları henüz Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimlerden kaynaklanan bir baskı hissetmedi'' ifadelerini kullanarak, bölgenin şu an için nispeten korunaklı olduğunu vurguladı.
Bununla birlikte, Gupta'ya göre, Orta Doğu'daki savaşın uzaması halinde Afrika ülkelerinin kırılganlıkları daha belirgin hale gelecek. Özellikle petrol ithalatına bağımlı olan ve yüksek gıda enflasyonuyla mücadele eden ülkeler, artan navlun maliyetleri ve sigorta primleri nedeniyle zorlanabilir. Gupta, ''Kredi notları arasındaki farklılaşma hızlanıyor; güçlü ülkeler daha güçlü, zayıf ülkeler daha zayıf hale geliyor'' dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine ev sahipliği yapıyor. Bölgedeki gerilimler, petrol fiyatlarında ani yükselişlere neden olabilir. Ancak Gupta, Afrika genelinde gıda fiyatlarının bu durumdan henüz etkilenmediğini, çünkü birçok Afrika ülkesinin gıda ithalatını farklı kaynaklardan sağladığını ve kısa vadede stoklarının bulunduğunu belirtti.
Uzun vadede ise, Orta Doğu'da tırmanan her çatışma, Afrika ekonomileri üzerinde dolaylı etkiler yaratıyor. Özellikle Mısır, Cezayir ve Libya gibi Kuzey Afrika ülkeleri, Orta Doğu'ya olan yakınlıkları ve enerji bağımlılıkları nedeniyle daha hassas konumda. S&P, ülkelerin rezerv seviyeleri, dış borç yapıları ve ihracat çeşitliliğine bağlı olarak kredi notlarının yeniden değerlendirileceğini öngörüyor.
Gupta, ''Afrika'nın kredi görünümünde farklılaşma önümüzdeki dönemde daha da belirginleşecek. Yatırımcılar, yüksek getiri arayışında temkinli davranıyor'' şeklinde konuştu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika ile artan ticari ilişkileri ve Kızıldeniz'deki ticaret hacmi nedeniyle bu gelişmelerden etkilenebilir. Orta Doğu'daki gerilimler, Türkiye'nin Afrika'ya yönelik ihracatını ve lojistik maliyetlerini doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndaki olası bir tıkanma, Türkiye'nin enerji arz güvenliğini tehdit edebilir. Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle yaptığı anlaşmalar ve yatırımlar, bu farklılaşma sürecinde avantaj sağlayabilir, ancak kırılgan ekonomilerdeki olası krizler risk oluşturuyor.
