Alman spor giyim devi Adidas, tek ayakkabı hizmetini tanıtan yeni kampanyasında eski İsrail askeri Shalev Biton'a yer vermesi nedeniyle boykot çağrılarıyla karşı karşıya kaldı. Anadolu Ajansı'nın haberine göre, insan hakları aktivistleri ve sosyal medya kullanıcıları, şirketin bu tercihini Filistin karşıtı bir tutum olarak değerlendirerek tepki gösterdi. Kampanya, ihtiyaç duyduğu tek ayakkabıyı satın almak isteyen müşterilere çift yerine tek ayakkabı satın alma imkânı sunan "Tek Ayakkabı Hizmeti"ni (Single Shoe Service) tanıtmayı amaçlıyor. Adidas'ın bu hizmeti, özellikle protez kullanan veya tek ayağında farklı numara ayakkabı giymek zorunda kalan bireyler için erişilebilirlik açısından önemli bir adım olarak görülüyordu. Ancak kampanyada yer alan kişinin İsrail ordusunda görev yapmış bir asker olması, şirketin siyasi bir mesaj verdiği yönünde yorumlandı.
Kampanyanın Arka Planı ve Tepkilerin Nedeni
Adidas'ın "Tek Ayakkabı Hizmeti" ilk olarak 2023 yılında duyurulmuş ve engelli bireylerin ayakkabı alımında yaşadığı zorluklara çözüm getirmeyi hedeflemişti. Şirket, bu hizmetle hem sosyal sorumluluk hem de pratik bir ihtiyaca cevap vermeyi amaçlıyordu. Ancak son kampanyada tercih edilen yüz, eski İsrail askeri Shalev Biton oldu. Biton'un geçmişi, İsrail'in Filistin'e yönelik askeri operasyonlarında yer almış biri olarak biliniyor. Bu durum, özellikle Filistin yanlısı gruplar ve insan hakları savunucuları tarafından provokasyon olarak nitelendirildi.
Sosyal medyada #BoycottAdidas etiketi kısa sürede gündem oldu. Kullanıcılar, şirketin İsrail'i desteklediğini ve Filistinlilere yönelik insan hakları ihlallerine ortak olduğunu öne sürdü. Bazı aktivistler, Adidas'ın daha önce Filistinli sporculara verdiği destekleri hatırlatarak bu kampanyanın çelişkili olduğunu vurguladı. Öte yandan, Adidas yönetiminden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Şirketin, kampanyayı savunup savunmayacağı veya özür dileyip dilemeyeceği merak konusu.
Bu olay, dünya genelinde markaların siyasi ve askeri figürlerle ilişkilendirilmesinin ne denli hassas bir konu olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. İsrail-Filistin çatışması, yıllardır uluslararası kamuoyunu bölen bir mesele. Özellikle son yıllarda Filistin yanlısı hareketler, İsrail ile iş birliği yapan şirketlere karşı küresel boykot kampanyaları düzenliyor. Bu kapsamda birçok marka, ya İsrail'deki faaliyetlerini gözden geçirmek ya da kamuoyu baskısıyla karşı karşıya kalmak durumunda kalıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Adidas'a yönelik boykot çağrıları, sadece Orta Doğu ile sınırlı değil. Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya'da da sosyal medya üzerinden örgütlenen gruplar, şirketin ürünlerini almama çağrısı yapıyor. Boykot hareketleri, markaların satışlarını ve itibarını doğrudan etkileyebiliyor. Örneğin, geçmişte bazı spor markaları, İsrail ile bağlantılı oldukları gerekçesiyle benzer kampanyalarla karşılaşmış ve bazıları geri adım atmak zorunda kalmıştı.
Bu tür olaylar, uluslararası spor ve moda endüstrisinde siyasi tarafsızlık beklentisini artırıyor. Şirketler, kampanyalarında yer alacak kişileri seçerken daha dikkatli davranmaya zorlanıyor. Ancak Adidas gibi küresel devler için bu dengeyi kurmak kolay değil; zira İsrail'de de önemli bir pazar ve tüketici kitlesi bulunuyor. Öte yandan, Filistin yanlısı tüketiciler, markaların İsrail ile ilişkilerini sorgulamaya devam ediyor.
Olayın bir diğer boyutu da sporcuların ve eski askerlerin kampanyalarda kullanılması. Shalev Biton, İsrail ordusundaki görevinin ardından sporcu kimliğiyle öne çıkmış bir isim. Ancak askeri geçmişi, onu siyasi bir sembol haline getiriyor. Adidas'ın bu seçimi, şirketin İsrail ile olan ilişkilerini gözler önüne seriyor. İnsan hakları örgütleri, spor markalarının insan hakları ihlallerine karışmış kişilerle çalışmaması gerektiğini savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Adidas'a yönelik boykot çağrıları, Türkiye'de de yankı buluyor. Türk kamuoyu, Filistin davasına tarihsel ve kültürel bağlarla bağlı. İsrail'in Filistin'e yönelik saldırıları, Türkiye'de geniş kesimlerce kınanıyor. Bu nedenle, Adidas gibi küresel bir markanın İsrail askeri geçmişi olan birini kampanyada kullanması, Türk tüketiciler arasında da tepkiyle karşılanabilir. Boykot çağrıları sosyal medyada Türkçe etiketlerle de dolaşıma girebilir. Ekonomik açıdan, Türkiye'de Adidas ürünlerine talebin azalması söz konusu olabilir; ancak bu etkinin sınırlı kalması muhtemel. Siyasi olarak ise Türkiye, Filistin yanlısı tutumunu sürdürerek uluslararası platformlarda benzer konuları gündeme getirebilir.
