ABD Temsilciler Meclisi üyesi Madeleine Dean, İran'a yönelik 'Epik Gazap' askeri müdahalesini 'epik bir başarısızlık' olarak nitelendirdi. Pennsylvania Demokratı ve Dışişleri ile Ödenek komitelerinde görevli Dean, Bloomberg'e verdiği röportajda, ABD'nin İran politikasını eleştirerek yönetimin bütçe taleplerine de dikkat çekti.
Gelişmenin Arka Planı: 'Epik Gazap' Operasyonu ve Sonuçları
ABD yönetimi, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine karşı sert bir askeri seçenek olarak 'Epik Gazap' operasyonunu duyurmuştu. Ancak Temsilci Dean, bu müdahalenin hedeflerine ulaşamadığını belirtti. Dean, "Operasyon, askeri açıdan etkili olsa bile siyasi ve diplomatik sonuçlarıyla bir felaketti. İran'ı müzakere masasına oturtmak yerine daha da radikalleştirdi" dedi. Kongre üyesi, ABD'nin bölgedeki müttefiklerinin de bu müdahaleyi desteklemediğini, hatta bazılarının İran'la diyaloğu tercih ettiğini kaydetti.
Dean, yönetimin İran konusunda Kongre'den ek bütçe talebinde bulunduğunu ancak bu fonların nasıl kullanılacağına dair şeffaflık olmadığını söyledi. "Vergi mükelleflerinin parasının nereye gittiğini bilmeleri gerekir. Savaşın maliyeti sadece dolar olarak değil, insan hayatı ve itibar olarak da ölçülmeli" ifadelerini kullandı. Temsilci, diplomasi ve yaptırımların askeri müdahaleye göre daha etkili olabileceğini vurguladı.
Bölgesel ve Küresel Boyutu
ABD-İran gerilimi, Basra Körfezi'nden Doğu Akdeniz'e kadar geniş bir bölgeyi etkiliyor. Dean'in eleştirileri, Washington'da İran politikasına yönelik artan memnuniyetsizliği yansıtıyor. Bu hafta Kongre'de düzenlenen oturumda, birçok milletvekili yönetimin İran stratejisinin net olmadığını savundu. Uzmanlar, 'Epik Gazap' operasyonunun İran'ın nükleer faaliyetlerini durdurmada başarısız olduğu gibi bölgedeki ABD karşıtı duyguları körüklediğini belirtiyor. Ayrıca, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ABD müttefiklerinin de İran'la doğrudan diyaloğa yönelmesi, ABD'nin bölgedeki etkisini zayıflatıyor.
Dean, yönetimin bütçe taleplerinin de bu bağlamda değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. "Askeri harcamalar yerine diplomatik girişimlere ve insani yardıma yatırım yapmalıyız. Aksi takdirde aynı hataları tekrarlarız" dedi. Kongre üyesi, İran'la nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması için çaba gösterilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran'la komşu olması ve enerji ihtiyacı nedeniyle ABD-İran geriliminden doğrudan etkileniyor. 'Epik Gazap' operasyonunun başarısız olması, Ankara'nın bölgesel istikrar vizyonu açısından olumlu; ancak ABD'nin İran'a yönelik yaptırım ve askeri tehditleri, Türkiye'nin enerji ticareti ve sınır güvenliğini zora sokuyor. Bu nedenle Ankara, hem Washington hem de Tahran'la dengeli bir diplomasi yürütmeye çalışıyor. Türkiye, İran'la nükleer müzakerelerin yeniden başlamasını desteklerken, ABD'nin bölgede askeri yığınağına da karşı çıkıyor. Sonuç olarak, Dean gibi ılımlı seslerin ABD Kongresi'nde yükselmesi, Türkiye'nin çıkarlarına kısmen uygun olsa da, asıl belirleyici faktör ABD yönetiminin izleyeceği yol haritası olacak.
