ABD Temsilciler Meclisi üyesi ve Demokrat Parti'nin önde gelen ilerici seslerinden Ro Khanna, işgal altındaki Batı Şeria'da bir grup İsrailli yerleşimci tarafından alıkonulmasının ardından İsrail ordusunu 'yalan söylemekle' suçladı. Olay, Khanna'nın Filistinli yetkililerle görüşmek üzere bölgede bulunduğu sırada meydana geldi. Kongre üyesinin aracı, yerleşimciler tarafından durdurulurken İsrail güçlerinin müdahale etmediği iddia ediliyor. Khanna, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'İsrail ordusu bizi koruyacağına dair güvence verdi ancak yerleşimciler tarafından tehdit edildiğimizde hiçbir şey yapmadı. Daha sonra olayı yalanladılar. Bu kabul edilemez' dedi.
Gelişmenin Arka Planı
Kaliforniya'dan seçilen Ro Khanna, Filistin yanlısı görüşleriyle tanınıyor. Kongre üyesi, daha önce İsrail'in Gazze operasyonlarını eleştiren ve Filistin devletini destekleyen açıklamalar yapmıştı. Batı Şeria ziyareti sırasında Ramallah'ta Filistin Yönetimi yetkilileriyle bir araya gelen Khanna, bölgede artan yerleşimci şiddetini yerinde gözlemlemek istediğini belirtti. Olay, Nablus yakınlarındaki bir kontrol noktasında yaşandı. Yerleşimciler, Khanna'nın aracını durdurarak ‘bölgeye giremeyeceğini’ söyledi. Khanna'nın ekibi, İsrail ordusuna defalarca müdahale çağrısı yapmasına rağmen yardım gelmediğini iddia ediyor. İsrail ordusu ise olayın 'küçük bir gecikme' olduğunu ve askerlerin duruma müdahale ettiğini öne sürdü. Ancak Khanna, ordunun açıklamasını 'gerçekleri çarpıtmak' olarak nitelendirdi.
Bu olay, ABD'deki İsrail yanlısı lobilerin hemen harekete geçmesine neden oldu. Muhafazakâr medya ve bazı Yahudi örgütleri, Khanna'yı 'İsrail'e karşı önyargılı olmakla' suçladı. Amerikan İsrail Kamu İşleri Komitesi (AIPAC) sözcüsü, 'Sayın Khanna'nın Filistin yanlısı gündemi, onu İsrail hakkında objektif olmaktan alıkoyuyor' açıklamasını yaptı. Khanna ise eleştirilere, 'Gerçekleri söylemek İsrail karşıtı olmak değildir. Yerleşimci şiddeti bir insan hakları sorunudur ve bunu görmezden gelemeyiz' yanıtını verdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Batı Şeria'da yerleşimci şiddeti son yıllarda endişe verici bir artış gösteriyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2023 yılında yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırılarında yüzde 40 artış yaşandı. Khanna'nın alıkonulması, uluslararası toplumun bu konudaki farkındalığını artırabilir. Ancak ABD yönetiminin İsrail'e yönelik politikasında değişiklik beklenmiyor. Beyaz Saray, olayla ilgili olarak 'İsrail'in güvenlik endişelerini anlıyoruz ancak Filistinlilere yönelik şiddeti kınıyoruz' şeklinde temkinli bir açıklama yaptı. Khanna'nın partisi içinde de tartışmalar sürüyor. Bazı Demokratlar, olayın İsrail-Filistin çatışmasında ABD'nin arabuluculuk rolünü zora sokabileceğini belirtiyor. Cumhuriyetçiler ise Khanna'yı 'provokasyon yapmakla' suçladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek bağlamında önem taşıyor. Ankara, Birleşmiş Milletler ve diğer platformlarda yerleşimci şiddetini sürekli gündeme getiriyor. ABD'li bir kongre üyesinin benzer bir tacize uğraması, uluslararası kamuoyunun dikkatini Batı Şeria'daki insan hakları ihlallerine çekebilir. Türkiye, bu tür olayları Filistin topraklarının yasa dışı işgalinin bir sonucu olarak görüyor ve İsrail'in uluslararası hukuka uyması gerektiğini vurguluyor. Khanna'nın durumu, ABD iç siyasetinde Filistin yanlısı seslerin güçlenmesine katkıda bulunabilir; bu da Türkiye'nin uzun vadeli çıkarlarıyla örtüşen bir gelişmedir.
