WASHINGTON — ABD Kongresi'nde bir grup Demokrat milletvekili, Başkan Joe Biden yönetiminin İsrail ile ilişkileri derinleştirme planlarının Senato'da tartışılması talebiyle askeri harcama yasasını bloke etme çağrısı yapıyor. Bu hamle, parti içinde Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki İsrail hükümetine verilen desteğe yönelik artan rahatsızlığı gözler önüne seriyor. 9 Temmuz tarihli girişim, özellikle İsrail'in Filistin topraklarındaki politikaları ve ABD'nin bu politikaları finanse etme şekli konusunda derinleşen bölünmeleri yansıtıyor.
Gelişmenin arka planı
Kongre üyeleri, Senato'nun İsrail'e yönelik ek güvenlik yardımı ve savunma işbirliğini içeren yasa tasarısını görüşmesi için askeri bütçe yasasını (NDAA) oylamaya sunmama tehdidinde bulunuyor. İmzacılar arasında Temsilciler Meclisi Üyesi Alexandria Ocasio-Cortez ve diğer ilerici isimler yer alıyor. Grup, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetleri ve Gazze ablukasına yönelik eleştirilerini dile getiriyor.
Demokratlar arasındaki bu ayrışma, Biden yönetiminin İsrail'e yönelik geleneksel iki partili desteği sürdürme çabalarına rağmen derinleşiyor. Özellikle Mayıs 2021'deki Gazze çatışmasından bu yana, partide İsrail'in insan hakları ihlallerine daha fazla dikkat çekilmesi yönünde talepler artıyor. Beyaz Saray, İsrail'in meşru müdafaa hakkını desteklemekle birlikte, Netanyahu hükümetinin bazı politikalarını eleştiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, ABD dış politikasında İsrail'in rolüne ilişkin uzun süredir devam eden tartışmaları alevlendiriyor. İsrail yanlısı gruplar, Demokratların bu hamlesini endişeyle karşılarken, Filistin yanlısı aktivistler bunu bir kazanım olarak değerlendiriyor. ABD'nin İsrail'e yıllık 3,8 milyar dolarlık askeri yardımı, Orta Doğu'daki güç dengesini etkiliyor. Bu yardımın sorgulanması, bölgedeki müttefikler arasında da yankı uyandırabilir.
Öte yandan, İran'ın nükleer programı ve bölgesel nüfuzu gibi konular, ABD-İsrail işbirliğini stratejik kılmaya devam ediyor. Ancak Demokratların içindeki bu muhalefet, ABD'nin dış politikada daha dengeli bir yaklaşım benimsemesi gerektiği yönündeki görüşleri güçlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İsrail ilişkilerindeki bu tartışma, Türkiye'nin bölgesel politikaları açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, Filistin meselesinde sık sık İsrail politikalarını eleştirirken, ABD'nin tutumundaki bir değişiklik, Türkiye'nin özellikle Doğu Akdeniz ve Filistin konusunda elini güçlendirebilir. Ancak ABD'nin İsrail'e yardımı kesmesi beklenmezken, Kongre'deki bu tartışma, uzun vadede ABD'nin bölgeye yönelik politikasında bir revizyonun sinyallerini verebilir. Türkiye, bu süreci yakından izlemeli ve kendi dış politika hedefleri doğrultusunda fırsatları değerlendirmelidir.
