ABD Senatosu'ndan Demokrat Peter Welch, işgal altındaki Batı Şeria'da artan Yahudi yerleşimci şiddetine karşı somut adımlar atılması çağrısında bulundu. Welch, yaptığı yazılı açıklamada, yerleşimci şiddetinin Filistinlilerin temel haklarını ihlal ettiğini ve bölgedeki barış çabalarını baltaladığını belirterek, ABD yönetimini bu konuda daha kararlı bir tutum almaya çağırdı. Senatör, İsrail hükümetinin bu tür saldırılara göz yumduğunu ve faillerin cezasız kalmasının şiddeti teşvik ettiğini vurguladı.
Yerleşimci şiddeti artıyor
Son aylarda Batı Şeria'da yerleşimci şiddeti belirgin bir artış gösterdi. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2023'ün başından bu yana yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırıları geçen yılın aynı dönemine kıyasla iki kattan fazla arttı. Bu saldırılar arasında köylere baskınlar, zeytin ağaçlarının kesilmesi, araçların ve evlerin kundaklanması ve silahlı saldırılar yer alıyor. Saldırılarda çok sayıda Filistinli yaralanırken, bazıları hayatını kaybetti.
Welch'in açıklaması, ABD'li yetkililerin ve Kongre üyelerinin bölgeye yaptığı ziyaretlerin ardından geldi. Senatör, İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) yerleşimcilere karşı etkili bir şekilde müdahale etmediğini, hatta bazı durumlarda yerleşimcilerin saldırılarına göz yumduğunu iddia etti. Welch, ABD'nin İsrail'e sağladığı askeri yardımın, yerleşimci şiddetini engellemek için koşullara bağlanması gerektiğini öne sürdü.
Uluslararası tepkiler ve bölgesel etkiler
Yerleşimci şiddeti, uluslararası toplumun da gündeminde. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde konuyla ilgili acil toplantılar düzenlenirken, Avrupa Birliği ve bazı Arap ülkeleri İsrail'e çağrıda bulunarak yerleşimci şiddetine son verilmesini istedi. Filistin yönetimi ise bu saldırıların 'etnik temizlik' girişimi olduğunu savunuyor.
Uzmanlar, yerleşimci şiddetinin yalnızca Filistinlilerin günlük yaşamını değil, aynı zamanda iki devletli çözümün uygulanabilirliğini de tehdit ettiğine dikkat çekiyor. Batı Şeria'nın parçalanmasına yol açan yerleşimler ve şiddet, Filistin devletinin kurulmasını giderek zorlaştırıyor. Welch'in bu çıkışı, ABD Kongresi'nde İsrail politikasına yönelik artan eleştirilerin bir yansıması olarak da değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Batı Şeria'daki yerleşimci şiddeti, Türkiye'nin yakından izlediği bir konu. Ankara, Filistin davasına verdiği destek kapsamında, uluslararası platformlarda Filistinlilerin haklarını savunuyor ve İsrail'in uluslararası hukuka aykırı politikalarını eleştiriyor. Bu gelişme, Türkiye'nin İsrail'e yönelik diplomatik baskıyı artırması için bir fırsat olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Filistinli gruplar arasındaki uzlaşıyı teşvik etme çabaları, bölgesel istikrar açısından önemini koruyor. ABD'den gelen bu tür eleştiriler, İsrail'in uluslararası alanda yalnızlaşmasına katkı sağlarken, Türkiye'nin bu konudaki tutarlı duruşunu güçlendiriyor.
