ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Cuma günü Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Washington'un Lübnan'ın güvenliği ve istikrarına olan bağlılığını yineledi. Lübnan Cumhurbaşkanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, iki lider Lübnan'daki mevcut durumu ve son gelişmeler ışığında daha geniş bölgesel konuları ele aldı. Görüşme, ABD'nin yeni yönetimi altında Lübnan ile diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Rubio'nun Lübnan'a yönelik desteği, ülkenin devam eden siyasi ve ekonomik krizlerle boğuştuğu bir zamana denk geliyor.
Görüşmenin arka planı
Telefon görüşmesi, Lübnan'ın cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından Joseph Aoun'un göreve başlamasıyla birlikte gerçekleşti. Aoun, Ekim 2022'de seçilmişti ve ülkenin siyasi krizini çözmek için uluslararası destek arıyor. Görüşmede, Rubio ve Aoun'un Lübnan'daki güvenlik durumu, ekonomik reformların önemi ve bölgedeki istikrar konularını ele aldığı belirtiliyor. ABD, Lübnan'ın bağımsızlığını ve egemenliğini desteklediğini vurgularken, Hizbullah'ın etkisi ve ülkenin İran'la bağlantılı güçler tarafından istikrarsızlaştırılmasına karşı olduğunu yineledi.
Lübnan, benzeri görülmemiş bir ekonomik çöküşle karşı karşıya. Dünya Bankası, 2019'dan bu yana süren krizi, 19. yüzyıldan bu yana dünyadaki en kötü üç ekonomik krizden biri olarak nitelendiriyor. ABD, reformları teşvik etmek ve istikrarı sağlamak için Lübnan'a diplomatik ve ekonomik yardım sağlamaya devam ediyor. Rubio'nun görüşmesi, Washington'un yeni yönetiminin Lübnan politikasının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Bölgesel boyut
Lübnan, İsrail ile Hizbullah arasındaki gerilim, Suriye iç savaşı ve bölgesel güç mücadeleleri nedeniyle kırılgan bir konumda. ABD'nin desteği, Lübnan'ın egemenliğini koruma ve Hizbullah'ın etkisini sınırlama çabalarının bir parçası. Görüşmeler, Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkeleriyle de temasları içeriyor; bu ülkeler Lübnan'ın istikrarı için önemli aktörler. Rubio'nun mesajı, bölgesel dengeyi koruma ve İran'ın etkisini azaltma yönündeki ABD stratejisinin bir yansıması.
Lübnan, aynı zamanda sığınmacı krizi ve siyasi çıkmazlarla boğuşuyor. ABD, BM Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda Lübnan'ın toprak bütünlüğünü destekliyor. Görüşme, bu bağlamda Lübnan'ın bölgesel entegrasyonu ve güvenlik iş birliğini güçlendirme çabalarını da ele aldı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Lübnan'a desteği, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarıyla doğrudan ilişkilidir. Türkiye, Lübnan'ın istikrarını Doğu Akdeniz'deki dengeler açısından önemli görmektedir. Hizbullah'ın etkisi, Türkiye'nin İran'la rekabeti ve Suriye krizi bağlamında kritiktir. Ankara, Lübnan'da merkezi otoritenin güçlenmesini ve mezhepsel bölünmelerin azalmasını desteklemektedir. Ayrıca, Lübnan'daki Türk yatırımları ve ticari ilişkiler, ülkenin ekonomik toparlanmasıyla yakından bağlantılıdır. ABD'nin bu mesajı, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik girişimleri ve doğal gaz keşifleri gibi stratejik alanlarla örtüşmektedir. Ancak, ABD'nin Hizbullah karşıtı politikaları, Türkiye'nin Hamas ve diğer gruplarla ilişkileri bağlamında dikkatle izlenmelidir.
