ABD Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi'nde geçtiğimiz hafta düzenlenen bir oturumda, State Armor adlı danışmanlık şirketinin CEO'su Michael Lucci, Amerikalı yasa koyuculara Çin'in ABD'deki etkisini ulusal güvenlik önceliği olarak ele almaları çağrısında bulundu. Lucci, “Amerikan anavatanı tehdit altında. Eyaletler bu mücadelenin ön cephesinde yer alıyor ve Çin Komünist Partisi, Amerikan toplumunun her kademesine sızarak etkisini artırıyor” ifadelerini kullandı. Ancak bu söylemlerin perde arkasında, muhafazakar bağışçılar tarafından finanse edilen ve Çin karşıtı politikaları körükleyen bir karanlık para ağı bulunuyor.
Operasyonun perde arkası
Soruşturmacı gazetecilik kuruluşu The Lever tarafından ortaya çıkarılan bilgilere göre, State Armor, Çin karşıtı lobi faaliyetlerini fonlayan ve vergi mükelleflerinin parasını kullanarak eyalet düzeyinde Çin etkisini hedef alan bir operasyonun merkezinde yer alıyor. Şirket, ABD genelinde eyalet yasama organlarına Çin karşıtı yasa tasarıları hazırlamaları için danışmanlık hizmeti sunarken, bu çalışmalarını büyük ölçüde ismi açıklanmayan bağışçıların sağladığı fonlarla yürütüyor. Lucci'nin komitedeki ifadesi, bu gizli finansman ağının kamuoyu önünde nadiren görülen bir yüzü olarak dikkat çekiyor.
Lucci, oturumda özellikle Çin'in ABD'deki arazi alımlarına, üniversite kampüslerindeki Konfüçyüs Enstitülerine ve teknoloji transferine odaklanılması gerektiğini savundu. Ancak eleştirmenler, bu tür söylemlerin Çin karşıtı histeriyi körükleyerek Asyalı Amerikalılara yönelik ayrımcılığı artırdığını ve asıl meselenin ticaret rekabeti değil, siyasi bir cadı avı olduğunu belirtiyor. California merkezli State Armor'un müşteri listesinin gizli tutulması, operasyonun şeffaflıktan uzak olduğu yönündeki eleştirileri güçlendiriyor.
Küresel ve bölgesel boyut
ABD'nin Çin'e yönelik artan şüpheciliği, yalnızca federal düzeyde değil, eyaletler düzeyinde de kendini gösteriyor. Florida, Teksas ve Ohio gibi eyaletler, Çin ile bağlantılı yatırımları kısıtlayan yasalar çıkarırken, bu yasaların hazırlanmasında State Armor gibi danışmanlık firmalarının rol oynadığı biliniyor. Bu durum, ABD-Çin ilişkilerinde ticaret savaşlarının ötesine geçen bir gerginlik yaratıyor. Öte yandan, Avrupa Birliği ve diğer Batılı ülkeler de Çin'in ekonomik nüfuzuna karşı benzer önlemler alırken, bu tür karanlık para operasyonlarının demokratik süreçlere müdahale riski uluslararası toplumda endişe uyandırıyor. Uzmanlar, şeffaflık olmadan yürütülen bu lobi faaliyetlerinin, Çin ile stratejik rekabeti daha da tırmandırabileceğini ve küresel ticaret dengelerini bozabileceğini ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki Çin karşıtı lobi faaliyetleri, Türkiye-ABD ve Türkiye-Çin ilişkileri açısından dolaylı da olsa etkili olabilir. Türkiye, hem NATO müttefiki ABD ile hem de ekonomik ortak Çin ile dengeli bir ilişki yürütmeye çalışırken, ABD'deki Çin karşıtı söylemlerin sertleşmesi, Türkiye'nin Çin ile olan ticari ve teknolojik iş birliğini potansiyel olarak zorlaştırabilir. Özellikle Türkiye'nin Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Çin ile yürüttüğü projeler, ABD'nin baskısına maruz kalabilir. Ancak Türkiye'nin bağımsız dış politika anlayışı, bu tür lobi faaliyetlerinin doğrudan etkisini sınırlayabilir; yine de gelişmeler, Ankara'nın dış politika esnekliğini test eden bir faktör olarak izlenmelidir.
