Hindistan merkezli bilişim devi Tata Consultancy Services (TCS), ABD Yüksek Mahkemesi'nin temyiz başvurusunu reddetmesinin ardından 70 milyon dolar zarar yazacağını duyurdu. Karar, şirketin eski bir çalışanla olan tazminat davasında kesinleşti. TCS, söz konusu tutarı 2025 mali yılı hesaplarına yansıtacağını açıkladı. Dava, ABD'deki bir veri merkezinde çalışan Hint bir mühendisin, vize usulsüzlükleri ve ayrımcılık iddialarına dayanıyordu.
Gelişmenin arka planı
Dava, TCS'nin Kaliforniya'daki bir veri merkezinde çalışan Hint vatandaşı bir mühendisin, 2014 yılında işten çıkarılmasıyla başladı. Çalışan, TCS'nin L-1 ve H-1B vize programlarını kötüye kullandığını, kendisine vaat edilen pozisyonda çalıştırılmadığını ve maaşının eksik ödendiğini iddia etti. Ayrıca, şirketin ABD’deki işe alım süreçlerinde Hint kökenli olmayanlara karşı ayrımcılık yaptığını öne sürdü.
Alt mahkeme, TCS’yi 70 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum etti. Şirket, kararı temyize taşıdı ancak ABD Yüksek Mahkemesi, 2025 yılının ilk çeyreğinde başvuruyu reddetti. TCS, kararın kesinleşmesiyle birlikte 2025 mali yılı bilançosunda bu rakamı tek seferlik gider olarak kaydedecek.
Bu dava, büyük teknoloji şirketlerinin ABD’deki vize uygulamalarına yönelik artan hukuki riskleri de gündeme getirdi. Özellikle Hint menşeili firmalar, H-1B vizesiyle ABD’ye getirdikleri çalışanların çalışma koşulları ve maaş eşitsizliği nedeniyle sık sık dava konusu oluyor. TCS, daha önce benzer davalarda toplamda yüz milyonlarca dolar tazminat ödemişti.
Bölgesel veya küresel boyut
TCS, dünyanın en büyük bilişim hizmetleri şirketlerinden biri olarak 157 ülkede faaliyet gösteriyor. Şirketin ABD pazarı, toplam gelirinin yaklaşık yüzde 55’ini oluşturuyor. Bu nedenle ABD’deki hukuki süreçler, şirketin küresel operasyonları üzerinde doğrudan etkili oluyor.
Uzmanlar, bu kararın diğer Hint teknoloji şirketlerini de endişelendirdiğini belirtiyor. Özellikle H-1B vizesiyle çalışan sayısının yüksek olduğu Infosys, Wipro ve HCL Technologies gibi firmaların da benzer davalarla karşı karşıya kalabileceği öngörülüyor. Ayrıca karar, ABD’deki teknoloji sektöründe dış kaynak kullanımı (outsourcing) modeline yönelik eleştirileri yeniden alevlendirebilir.
TCS’nin zararı, şirketin toplam piyasa değerine (yaklaşık 170 milyar dolar) oranla küçük olsa da, itibar kaybı ve yeni davaların önünü açması açısından önemli. Şirket, kararın ardından yaptığı açıklamada, işe alım ve vize uyum süreçlerini yeniden gözden geçireceğini duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin teknoloji ve dış kaynak kullanımı sektörleri için de dersler içeriyor. Türk bilişim firmaları, özellikle ABD ve Avrupa pazarlarında faaliyet gösterirken vize uyum süreçlerine daha fazla dikkat etmeli. Ayrıca, H-1B benzeri vize programlarının kötüye kullanılması durumunda ciddi tazminat davalarıyla karşılaşılabileceği görülüyor. Türkiye’nin teknoloji ihracatında henüz Hindistan seviyesinde olmasa da, bu karar küresel düzenlemelerin yerel firmaları nasıl etkileyebileceğine dair bir uyarı niteliğinde. Özellikle savunma ve yazılım ihracatı yapan firmaların hukuki hazırlıklı olması gerekiyor.
