ABD'nin Maryland eyaletinde bir federal yargıç, Başkan Donald Trump'ın doğuştan vatandaşlık hakkını sınırlayan yeni idari kararnamesinin yürürlüğe girmesini engellemeyi reddetti. Ancak yargıç, kararnamenin Yüksek Mahkeme'nin daha önceki emsallerine aykırı olduğunu ve hukuki olarak savunulmasının güç olacağını belirterek, sürecin ilerleyen aşamalarında kararın iptal edilebileceğinin sinyalini verdi.
Kararnamenin İçeriği ve Yargısal Süreç
Trump yönetiminin yayımladığı kararname, ABD topraklarında doğan herkesin otomatik olarak vatandaşlık kazanmasını öngören 14. Anayasa Değişikliği'ne dayanan doğuştan vatandaşlık uygulamasını daraltmayı hedefliyor. Yeni düzenlemeye göre, ebeveynlerinden en az birinin ABD vatandaşı ya da yasal daimi ikametgah sahibi olmaması durumunda, çocukların vatandaşlık başvurusu kabul edilmeyecek. Bu durum, özellikle geçici vizeyle ülkede bulunan göçmenlerin çocuklarını etkileyecek.
Maryland Bölge Mahkemesi Yargıcı Deborah Boardman, Cuma günü yaptığı açıklamada, kararnamenin "derhal yürürlüğe girmesini engelleme" talebini reddetti. Ancak yargıç, kararnamenin büyük olasılıkla anayasaya aykırı olduğunu ve Yüksek Mahkeme'nin 1898 yılında verdiği ve doğuştan vatandaşlığı güvence altına alan United States v. Wong Kim Ark kararıyla çeliştiğini ifade etti. Yargıç, "Bu kararname, ülkenin temel hukuk ilkeleriyle açıkça çelişmektedir. Ancak hukuki sürecin tamamlanması gerekiyor" dedi.
Davayı açan sivil toplum kuruluşları ve göçmen hakları grupları, kararnamenin uygulanmaya başlaması halinde binlerce çocuğun mağdur olacağını ve ailelerin parçalanacağını savunuyor. Davacılar, acil bloke kararı çıkmamasına rağmen, sürecin lehlerine sonuçlanacağı konusunda umutlu olduklarını belirttiler.
Küresel ve Bölgesel Yansımalar
Trump yönetiminin bu girişimi, göçmenlik politikalarında sert bir çizgi izleyen başkanın seçim vaatlerini yerine getirme çabası olarak görülüyor. Ancak uzmanlar, bu tür bir düzenlemenin ABD'nin uluslararası imajına zarar verebileceğini ve göçmenlerin ülkeye olan güvenini sarsabileceğini belirtiyor. Özellikle Latin Amerika ve Asya ülkelerinden gelen göçmen toplulukları, bu karardan doğrudan etkilenecek.
Öte yandan, kararın Yüksek Mahkeme'ye taşınması halinde, ülkenin en yüksek yargı organının 6-3'lük muhafazakar çoğunluğunun nasıl bir tavır alacağı merak konusu. Mahkeme, daha önce Trump'ın seyahat yasağı gibi bazı göçmenlik kararlarına onay vermişti. Ancak doğuştan vatandaşlık, anayasal bir hak olarak kabul edildiğinden, mahkemenin bu konudaki tutumu belirleyici olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD'de yaşayan Türk vatandaşlarını ve çifte vatandaşlık sahibi aileleri yakından ilgilendiriyor. Özellikle geçici çalışma vizesiyle ABD'de bulunan Türk ailelerin ABD'de doğan çocuklarının vatandaşlık hakları tehlikeye girebilir. Türkiye, yurtdışında yaşayan vatandaşlarının haklarını koruma politikası çerçevesinde, bu durumu yakından izlemeli ve gerekirse diplomatik girişimlerde bulunmalıdır. Ayrıca, kararın küresel göç politikalarına etkisi, Türkiye'nin göçmen kabulü konusundaki hassasiyetiyle birlikte değerlendirildiğinde, uluslararası hukuk ve insan hakları normlarının korunması açısından önem taşıyor. Türkiye, ABD'deki gelişmeleri takip ederek, vatandaşlarının mağduriyet yaşamaması için hukuki destek mekanizmalarını devreye sokabilir.
