ABD ordusu, Yemen'deki İran destekli Husi hedeflerine yönelik son saldırılarında, ele geçirilen İran yapımı füze fırlatıcılarının, roketlerle fırlatılan ve son derece endişe verici özelliklere sahip deniz mayınları taşıdığını tespit etti. Bu mayınlar, füze fırlatıcıları aracılığıyla uzaktan deniz yüzeyine döşenebiliyor ve özellikle Basra Körfezi'nden geçen kritik deniz yolu üzerinde büyük bir tehdit oluşturuyor. Küresel petrol ticaretinin can damarı olan bu güzergahın güvenliği, bu yeni tehdit nedeniyle ciddi şekilde tehlikeye girmiş durumda.
Saldırıların Ayrıntıları ve Mayın Tehdidi
Olay, ABD Merkez Komutanlığı'nın (CENTCOM) 4 Şubat'ta yaptığı açıklamayla gün yüzüne çıktı. Açıklamada, ABD savaş uçaklarının ve insansız hava araçlarının, Husilerin kontrolündeki bölgelerde bulunan İran yapımı kara gemisavar seyir füzeleri ve su üstü saldırı araçları için hazırlanmış füze fırlatıcılarına saldırdığı belirtildi. Ancak dikkat çekici olan, bu fırlatıcıların yalnızca füzeler için değil, aynı zamanda roket destekli deniz mayınları için de kullanılıyor olması.
Konuya yakın kaynaklar, bu tür mayınların varlığının ve kullanım kapasitesinin, deniz savaşında yeni bir boyut anlamına geldiğini ifade ediyor. Roketle fırlatılan mayınlar, gemilerin veya helikopterlerin yaklaşmasına gerek kalmadan, kıyıdan veya küçük teknelerden belirli bir mesafeye döşenebiliyor. Bu durum, Husi güçlerine, Kızıldeniz'deki ticari gemileri ve savaş gemilerini tehdit etme konusunda daha geniş bir hareket alanı sağlıyor. Mayınların nasıl bir patlayıcı içerdiği ve hangi tipte oldukları henüz tam olarak doğrulanmış değil; ancak uzmanlar, bunların gemilerde ağır hasara yol açabilecek, hatta batırabilecek kapasitede olduklarını belirtiyor.
Hürmüz Boğazı ve Küresel Enerji Güvenliği
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ihracatının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak kabul ediliyor. Bu boğazın kapatılması veya ciddi şekilde tehdit altına girmesi, küresel enerji fiyatlarında ani yükselişlere ve arz kesintilerine neden olabilir. Uzmanlar, ABD'nin saldırılarının asıl amacının, Husilerin bu hayati deniz yolunu kapatma kabiliyetini sınırlamak olduğunu vurguluyor. Ancak mayınların roketle döşenebilmesi, bu tehdidin boyutunu artırıyor; çünkü Husiler, daha önce tespit edip etkisiz hale getirilebilen sabit mayın tarlaları yerine, neredeyse her an ve her yerden mayın döşeme yeteneğine kavuşmuş durumda.
ABD ve müttefikleri, Kızıldeniz'deki seyrüsefer güvenliğini sağlamak amacıyla 'Refah Muhafızı' operasyonu da dahil olmak üzere çeşitli askeri önlemler almış durumda. Ancak mayın tehdidi, bu operasyonların etkinliğini zayıflatabilecek yeni bir boyut teşkil ediyor. Zira konvansiyonel deniz mayınlarına karşı geliştirilen tarama sistemleri, bu tür roketle döşenen mayınlara karşı aynı etkinliği gösteremeyebilir. Bu durum, bölgedeki savaş gemileri için de ek bir risk unsuru oluşturuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılayan ve Denizcilik filosu dünyanın önde gelenleri arasında yer alan bir ülke olarak, Hürmüz Boğazı'ndaki istikrarsızlıktan doğrudan etkilenecektir. Olası bir gerilim, enerji fiyatlarını yukarı çekecek ve Türkiye'nin cari açığı üzerinde baskı oluşturacaktır. Türkiye ayrıca Kızıldeniz ve Hint Okyanusu bağlantılı ticaret yollarında aktif seyrüsefer yapan gemilere sahip; bu nedenle bölgedeki bir mayın tehdidi, Türk ticari gemileri ve mürettebatı için de ciddi risk oluşturabilir. Ankara'nın, bölgedeki diplomatik girişimlerini sürdürürken, deniz güvenliği konusunda hem uluslararası koalisyonlarla işbirliğini artırması hem de kendi deniz kuvvetlerinin mayın avlama ve karşı mayın harp kabiliyetlerini geliştirmesi önem arz etmektedir.
