ABD yönetimi, 1 Temmuz 2020'de yürürlüğe giren ve 16 yıl sonra sona ermesi planlanan ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) yenilenmesine onay vermeyeceğini bildirdi. Bu karar, Kuzey Amerika ticaret dengelerini ve küresel tedarik zincirlerini etkileyebilecek önemli bir diplomatik gelişme olarak değerlendiriliyor. ABD'li yetkililer, anlaşmanın mevcut haliyle ABD çıkarlarını yeterince korumadığını belirterek, yeni bir müzakere sürecine kapı araladı.
Gelişmenin arka planı
USMCA, ABD, Meksika ve Kanada arasında imzalanan ve Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın (NAFTA) yerini alan modernize edilmiş bir ticaret anlaşmasıdır. Anlaşma, özellikle otomotiv sektöründe daha yüksek yerel içerik oranları, işçi hakları ve çevre standartları getiriyordu. 2020'de yürürlüğe girmesine rağmen, ABD tarafı anlaşmanın özellikle Çin'den yapılan trans-shipment'leri (üçüncü ülkeler üzerinden yapılan transit ticaret) engellemede yetersiz kaldığını savunuyor.
ABD Ticaret Temsilciliği tarafından yapılan açıklamada, "USMCA'nın süresi dolduğunda otomatik olarak yenilenmesine izin vermeyeceğiz. Mevcut şartlar, ABD'li işçiler ve şirketler için adil bir rekabet ortamı sağlamıyor. Yeni bir anlaşma için müzakerelere başlamaya hazırız" ifadeleri kullanıldı. Meksika ve Kanada ise anlaşmanın korunmasından yana olduklarını ve mevcut haliyle işlemeye devam etmesi gerektiğini vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
USMCA'nın yenilenmemesi, Kuzey Amerika'da ticaret savaşlarını tetikleyebilir. Meksika ve Kanada, ABD pazarına erişim için alternatif arayışlara girebilir. Küresel ölçekte ise bu durum, Çin'in Kuzey Amerika ile ticaretini artırmasına yol açabilir. Özellikle otomotiv ve tarım sektörleri, belirsizlikten en çok etkilenecek alanlar olarak öne çıkıyor. ABD'nin bu hamlesi, diğer ticaret anlaşmaları için de emsal teşkil edebilir.
Uzmanlar, ABD'nin USMCA'yı yenilemeyi reddetmesinin, ülkenin korumacı ticaret politikalarının bir devamı olduğunu belirtiyor. Başkan Joe Biden yönetimi, "Amerika'yı Önce" politikasını sürdürerek, ticaret anlaşmalarında daha agresif bir tutum izliyor. Bu durum, ABD'nin geleneksel müttefikleriyle arasında gerginlik yaratma potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
USMCA'nın yenilenmemesi, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da küresel ticaret dengesindeki değişimler dolaylı olarak Türkiye'yi etkileyebilir. ABD'nin korumacı politikaları, Türkiye'nin ihracat pazarlarında rekabeti artırabilir. Ayrıca, ABD'nin ticaret anlaşmalarına yaklaşımı, Türkiye'nin ABD ile yürüttüğü ticaret müzakerelerinde de belirleyici olabilir. Türkiye, bu gelişmeyi yakından takip etmeli ve kendi ticaret stratejilerini buna göre şekillendirmelidir.
