Çin merkezli robot teknolojisi şirketi Unitree’nin insansı robotları, ABD’nin popüler yetenek yarışması America’s Got Talent programında sergiledikleri dans performansıyla stüdyo izleyicilerinden ayakta alkış alırken, Washington’da Çin yapımı robotların ulusal güvenlik riski oluşturduğu gerekçesiyle yasaklanmasına yönelik çalışmalar hız kazanmış durumda. Analistler, Amerikan kamuoyu ile siyasi irade arasında Çin robotlarına yönelik algıda derin bir uçurum oluştuğuna dikkat çekiyor.
Unitree’nin gösterisi ve yankıları
Unitree, insansı robotları H1 ve H1-2 modellerini America’s Got Talent sahnesinde sergiledi. Robotlar, senkronize dans hareketleriyle izleyicilerden büyük beğeni toplarken, sosyal medyada da geniş yankı uyandırdı. Gösterinin ardından birçok Amerikalı bu robotların evde yardımcı veya eğlence amaçlı kullanılabileceği yorumları yaparken, Unitree’nin tanınırlığı ABD’de önemli ölçüde arttı.
Ancak ABD Kongresi’nde farklı bir hava esiyor. Temsilciler Meclisi’nin Çin Özel Komitesi, Unitree ve diğer Çinli robot üreticilerinin ürünlerinin askeri amaçlarla kullanılabileceği ve veri güvenliği riskleri oluşturabileceği gerekçesiyle bu robotların ABD’ye ithalatının yasaklanması için yasa tasarısı hazırlıyor. Komite Başkanı Mike Gallagher, “Çin’in robot teknolojisindeki ilerlemesi, aynı zamanda gözetim ve kontrol amacıyla da kullanılabileceği anlamına geliyor. Bu teknolojinin Amerikan hanelerine girmesine izin veremeyiz” ifadelerini kullandı.
Kamuoyu ve siyaset arasındaki uçurum
Analistler, Unitree robotlarına yönelik bu iki farklı tepkinin, Çin teknolojisine karşı Amerikan kamuoyu ile siyasi elit arasındaki algı farkını net bir şekilde ortaya koyduğunu belirtiyor. Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden (CSIS) teknoloji analisti James Lewis, “Halk, robotları eğlenceli ve faydalı birer araç olarak görüyor; Kongre ise potansiyel bir casusluk ve güvenlik tehdidi olarak değerlendiriyor. Bu uçurum kapanmazsa, Çin teknolojisine yönelik yasaklar daha da derinleşebilir” dedi.
Öte yandan, bazı uzmanlar bu yasaklama çabalarının ABD’deki robot teknolojisi şirketlerini korumayı ve Çin’in sektördeki yükselişini engellemeyi amaçladığını savunuyor. Unitree, Boston Dynamics gibi Amerikalı rakiplerine kıyasla daha düşük maliyetli ve yüksek performanslı robotlar üretmesiyle biliniyor. Şirketin H1 modeli, saatte 11 km hızla koşabiliyor ve 50 kg ağırlık kaldırabiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin savunma ve teknoloji alanındaki dış politika dengelerini yakından ilgilendiriyor. Türkiye, insansız hava araçları (İHA) gibi alanlarda elde ettiği başarıyı robot teknolojilerine de taşıma potansiyeline sahip. ABD’nin Çin robotlarına yasak getirmesi, Türkiye’nin bu alanda alternatif bir ortak olarak öne çıkmasına fırsat yaratabilir. Öte yandan, Türkiye’nin Çin ile geliştirdiği teknoloji iş birlikleri, ABD yasaklarının Ankara’yı zor durumda bırakabileceği bir senaryoyu da gündeme getiriyor. Küresel robot pazarındaki bu teknoloji savaşı, Türkiye’nin yerli robot geliştirme stratejilerini hızlandırması ve çok kutuplu bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini ortaya koyuyor.
