ABD Temsilciler Meclisi, 14 Haziran 2023 Çarşamba günü, 2027 mali yılı için Dışişleri Bakanlığı, ulusal güvenlik ve diğer programların finansmanını öngören bir ödenek tasarısını kabul etti. 217’ye karşı 209 oyla geçen tasarı, şimdi değerlendirilmek üzere Senato’ya gönderildi. Oylamada, bir Demokrat milletvekili partisinin çizgisini aşarak tasarıya destek verirken, diğerleri karşı çıktı. Tasarının bu hafta içinde Senato’da görüşülmesi bekleniyor.
Bütçenin Ayrıntıları ve Partiler Arası Uyuşmazlık
2027 mali yılı bütçe tasarısı, Dışişleri Bakanlığı’nın diplomatik faaliyetleri, yurtdışı yardım programları ve ulusal güvenlik öncelikleri için yaklaşık 65 milyar dolar tahsis ediyor. Cumhuriyetçiler, bütçenin Çin’e karşı rekabeti ve sınır güvenliğini önceliklendirdiğini savunurken, Demokratlar bazı sosyal programlardaki kesintilere itiraz ediyor. Tasarı, diplomatik personel artışı ve yeni konsolosluk binaları için de fon içeriyor. Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı Cumhuriyetçi Michael McCaul, tasarının “Amerikan çıkarlarını koruduğunu” belirtti. Oylamada partisinden saparak destek veren Demokrat ise bütçedeki ulusal güvenlik harcamalarının kritik olduğunu söyledi.
Senato’da benzer bir tasarı üzerinde çalışmalar sürerken, her iki meclisin uzlaştırması gerekecek. Beyaz Saray, Demokratların kontrolündeki Senato’nun daha farklı bir versiyon kabul etmesini bekliyor. Bütçe sürecindeki partizanca tartışmalar, Kongre’nin son yıllarda ödenekleri zamanında geçirememesi endişelerini artırıyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Bu tasarının yasalaşması, ABD’nin dış politikasının finansal temelini oluşturacak. Özellikle Avrupa’daki güvenlik yardımları, Hint-Pasifik’teki angajman ve Orta Doğu’daki diplomatik çabalar için fon sağlıyor. Tasarı, Ukrayna’ya yönelik askeri ve ekonomik desteği de içeriyor; ancak bazı Cumhuriyetçilerin itirazları nedeniyle miktar sınırlı kaldı. Ayrıca, İsrail ve Mısır’a yönelik geleneksel yardım kalemleri de korundu. Tasarı, Çin’in etkisine karşı koymak için teknoloji transferi kısıtlamaları ve yatırım incelemelerine yönelik hükümler de taşıyor. Küresel sağlık ve iklim değişikliği fonları ise Demokratların baskısıyla büyük ölçüde muhafaza edildi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu bütçe, ABD’nin Türkiye’ye yönelik yardım ve iş birliği programlarını dolaylı olarak etkileyebilir. Tasarı, Doğu Akdeniz’deki enerji güvenliği ve NATO’nun caydırıcılık kapasitesine yönelik fonlar içermiyor olsa da, ABD’nin bölgedeki askeri varlığını sürdürmesi Türkiye’nin güvenlik çıkarlarıyla örtüşüyor. Ancak, Kongre’de Türkiye’ye F-16 satışı gibi konularda yaşanan gecikmeler, bütçe sürecindeki partizan ayrışmalardan bağımsız olarak devam edebilir. Tasarının Senato’daki müzakereleri, Türkiye’ye yönelik potansiyel koşullar içerip içermediği açısından takip edilmelidir.
