ABD Temsilciler Meclisi, 2025 mali yılı için 1,15 trilyon dolar (yaklaşık 40 trilyon Türk lirası) tutarındaki Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nı (NDAA) 216-212 oyla kabul etti. 12 Haziran 2025 tarihli oylamada, 212 'hayır' oyunun tamamı Demokrat Partili milletvekillerinden gelirken, Cumhuriyetçi kanattan sadece 3 milletvekili 'hayır' oyu kullandı. Başkan Joe Biden yönetiminin başlangıçta talep ettiği 895 milyar dolarlık bütçenin üzerine çıkan bu rakam, ABD'nin savunma harcamalarında Soğuk Savaş sonrası dönemin en yüksek seviyesine işaret ediyor.
Bütçenin Öncelikleri ve İçeriği
NDAA, Pentagon'un operasyonel ihtiyaçlarının yanı sıra, silah sistemleri modernizasyonu, personel maaşları ve askeri inşaat projelerini kapsıyor. Bütçenin en dikkat çeken kalemleri arasında, nükleer caydırıcılığın güçlendirilmesi için 50 milyar dolar, Hint-Pasifik komutanlığına yönelik 45 milyar dolar ve Ukrayna'ya yönelik askeri yardım için 20 milyar dolar ayrılması yer alıyor. Ayrıca, ABD'nin Avrupa'daki varlığını güçlendirmek amacıyla Polonya ve Romanya'da yeni askeri üslerin inşası için 8 milyar dolar tahsis edildi.
Oylama öncesinde yapılan tartışmalarda, Cumhuriyetçi çoğunluğun savunma harcamalarını artırma yönündeki ısrarı, Demokratların iç harcamalara daha fazla kaynak ayrılması talebiyle çatıştı. Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Mike Rogers (Cumhuriyetçi-Mississippi), bütçenin 'ABD'nin küresel liderliğini ve askeri üstünlüğünü korumak için kritik' olduğunu savunurken, Demokrat milletvekili Adam Smith (Washington), 'Bu bütçe, askeri-endüstriyel kompleksin ihtiyaçlarını Amerikan halkının ihtiyaçlarının önüne koyuyor' eleştirisinde bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bütçenin kabulü, özellikle NATO müttefikleri ve Asya-Pasifik'teki ortaklar tarafından memnuniyetle karşılandı. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, 'ABD'nin savunma harcamalarındaki bu artış, ittifakın caydırıcılık ve savunma duruşunu güçlendirecek' açıklamasını yaptı. Bütçede ayrıca, Çin'in artan askeri faaliyetlerine karşı Tayvan'a 15 milyar dolarlık savunma yardımı öngörülüyor. Pekin yönetimi, bu yardımın 'iç işlerine müdahale' olduğunu belirterek tepki gösterdi. Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında, Ukrayna'ya yönelik yardım paketi, Kiev yönetiminin uzun menzilli silah taleplerini kısmen karşılıyor ancak ATACMS füzelerinin tedariki konusunda hala anlaşmazlıklar bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu bütçe, Türkiye'nin güvenlik çevresi açısından önemli etkiler barındırıyor. NATO'nun Doğu Kanadı'nın güçlendirilmesi, Türkiye'nin Yunanistan ile Ege ve Doğu Akdeniz'deki rekabetinde dengeleri değiştirebilir. Öte yandan, ABD'nin Ukrayna'ya yönelik yardımı, Karadeniz'deki güvenlik mimarisini etkileyerek Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki rolünü ön plana çıkarıyor. Ancak, F-16 modernizasyonu ve CAATSA yaptırımları gibi ikili konular bütçede doğrudan yer almıyor. Türkiye'nin S-400 krizinin aşılması halinde, bu bütçedeki fonlardan yararlanma potansiyeli bulunuyor.
