ABD Temsilciler Meclisi’nde haftalardır süren ve yasama sürecini neredeyse durma noktasına getiren siyasi kriz, Salı günü yapılan kritik bir oylamayla aşıldı. Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçi çoğunluk, aşırı muhafazakar kanadın haftalardır sürdürdüğü blokajı kırarak, bir dizi yasa tasarısının genel kurulda görüşülmesinin önünü açan bir usul kuralını kabul etti. 215’e karşı 211 oyla geçen bu karar, Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson (Louisiana Cumhuriyetçisi) için kritik bir zafer anlamına geliyor. Johnson, haftalardır partisinin iç çekişmeleriyle uğraşırken, bu oylama onun liderlik koltuğunu sağlamlaştırmasına yardımcı oldu.
Krizin Arka Planı: Aşırı Muhafazakarların Direnci
Sorun, Cumhuriyetçi Parti’nin aşırı muhafazakar “Freedom Caucus” üyelerinin, parti liderliğinin önceliklerine karşı çıkmasıyla başladı. Bu milletvekilleri, özellikle bütçe ve harcama konularında daha sert bir çizgi izlenmesini talep ederek, Meclis’in olağan yasama takvimini bloke etmişti. Haftalarca süren bu tıkanma, Meclis’in ulusal güvenlik fonları, tarım sübvansiyonları ve diğer kritik yasaları görüşmesini engellemişti. Liderlik ile aşırı muhafazakarlar arasındaki müzakereler defalarca çıkmaza girerken, Johnson’ın konumu giderek zayıflıyordu. Ancak Salı günü yapılan oylamada, Johnson’a karşı çıkan 11 aşırı muhafazakarın tüm Demokratların oylarına rağmen yenilgiye uğratılması, liderliğin elini güçlendirdi.
Bloomberg’in haberine göre, kabul edilen usul kuralı, Meclis’in önümüzdeki günlerde hem iç harcamaları düzenleyen hem de ulusal güvenlikle ilgili bir dizi tasarıyı görüşmesine olanak tanıyor. Bu tasarılar arasında, Savunma Bakanlığı bütçesi ve sınır güvenliğiyle ilgili düzenlemeler de yer alıyor. Johnson, oylama sonrası yaptığı açıklamada, “Bu, Cumhuriyetçi çoğunluğun Amerikan halkı için çalışma kararlılığının bir göstergesidir” dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: ABD’nin Yasama Krizi ve Uluslararası Yansımaları
ABD Temsilciler Meclisi’ndeki bu iç kriz, yalnızca Amerikan siyasetini değil, aynı zamanda küresel dengeleri de etkileme potansiyeli taşıyor. Meclis’in uzun süreli bir tıkanıklık yaşaması, Ukrayna’ya askeri yardım, Tayvan’a silah satışı gibi kritik dış politika kararlarının ertelenmesine yol açabilirdi. Nitekim, son haftalarda Ukrayna’ya yönelik ek yardım paketinin Kongre’den geçememesi, Kiev’i zor durumda bırakmıştı. Bu krizin aşılması, Biden yönetiminin dış politika gündemini ilerletmesi açısından önemli bir adım olarak görülüyor. Ayrıca, ABD’nin Çin’e karşı teknoloji rekabeti ve ticaret politikaları da Meclis’in çalışmasına bağlı. Çin’e yönelik yarı iletken ve yapay zeka ihracat kontrollerini sıkılaştıran yasa tasarısı, bu usul kuralının ardından gündeme gelebilecek maddeler arasında.
Diğer yandan, bu gelişme, Cumhuriyetçi Parti içindeki ideolojik ayrışmanın ne kadar derin olduğunu da bir kez daha gözler önüne serdi. Freedom Caucus’un liderliğe karşı direnişi, Kasım 2024 başkanlık seçimleri öncesinde partinin uyumunu zedeleyebilir. Eski Başkan Donald Trump’ın etkisiyle hareket eden aşırı muhafazakarlar, Johnson’a karşı muhalefetlerini sürdürüyor. Ancak bu oylama, Johnson’ın partisi içindeki konumunu geçici de olsa pekiştirmiş gibi görünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Temsilciler Meclisi’ndeki bu yasama krizinin aşılması, Türkiye’yi doğrudan ilgilendiren bazı gelişmelere zemin hazırlayabilir. Özellikle F-16 savaş uçağı satışı ve modernizasyonu konusunda Biden yönetiminin Kongre’den onay alma süreci, Meclis’in çalışır durumda olmasına bağlıdır. Ayrıca, Yunanistan’a yönelik askeri yardım paketleri ve Doğu Akdeniz’deki güç dengeleri, ABD’nin dış politika kararlarıyla şekillenmektedir. Meclis’teki bu tıkanıklığın giderilmesi, Türkiye’ye yönelik olası yaptırım kararlarının veya savunma iş birliği anlaşmalarının da önünü açabilir. Bununla birlikte, aşırı muhafazakar kanadın Türkiye karşıtı söylemleri dikkate alındığında, Johnson’ın liderliğinin bu tür girişimlere karşı bir denge unsuru olup olmayacağı merak konusudur. Küresel ölçekte ise ABD’nin yasama sürecinin istikrara kavuşması, uluslararası ticaret ve güvenlik meselelerinde daha öngörülebilir bir Amerika vaat etmektedir.
