ABD yönetimi, Sudan ordusu lideri Abdulfettah el-Burhan'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılmasını engellemek amacıyla vize verme işlemini askıya aldı. Reuters'a konuşan Sudanlı ve diğer kaynaklara göre, bu hamle Burhan'ın ateşkes planını kabul etmesini sağlamaya yönelik bir baskı aracı olarak kullanılıyor. Burhan'ın 22 Eylül'de New York'ta düzenlenecek BM toplantılarına katılması planlanıyordu.
Vize Engelinin Perde Arkası
Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Nisan 2023'te başlayan çatışmalar, ülkeyi insani bir felakete sürükledi. ABD'nin vizeyi askıya alması, Burhan'ın BM sahnesinde meşruiyet kazanmasını önlemeyi ve ateşkes müzakerelerinde taviz vermeye zorlamayı amaçlıyor. Kaynaklar, Washington'ın Hartum'a yönelik baskısını artırarak Cidde ve Cenevre'de yürütülen arabuluculuk süreçlerinde ilerleme kaydedilmesini hedeflediğini belirtiyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak diplomatik kaynaklar, vize kararının Sudan'daki insani krizi durdurma çabalarının bir parçası olduğunu vurguluyor. Sudan ordusu ise kararı 'siyasi şantaj' olarak nitelendirdi ve BM'ye başvuruda bulunacağını duyurdu.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Sudan'daki iç savaş, Mısır, BAE, Suudi Arabistan ve Rusya gibi aktörlerin dahil olduğu bir vekalet çatışmasına dönüşmüş durumda. ABD'nin vize hamlesi, bölgesel dengeleri sarsabilir. Mısır ve Suudi Arabistan, Burhan'ı desteklerken BAE, HDK'ya yakın duruyor. Rusya ise Port Sudan'daki deniz üssü anlaşmasıyla etkinliğini artırma peşinde.
BM Genel Kurulu'nda Sudan konusunun gündeme gelmesi beklenirken, ABD'nin tutumu diğer Batılı ülkeler tarafından da yakından izleniyor. İnsani yardım kuruluşları, Sudan'da 20 milyondan fazla insanın açlıkla karşı karşıya olduğunu ve ateşkesin acil bir ihtiyaç olduğunu vurguluyor. ABD'nin vizeyi bloke etmesi, ateşkes müzakerelerini hızlandırabileceği gibi, Burhan'ın pozisyonunu sertleştirmesine de yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki ekonomik ve stratejik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, Sudan ile ticari ilişkilerini geliştirmiş ve liman yatırımları yapmış durumda. Ayrıca, Sudan'daki iç savaş, bölgesel göç hareketlerini tetikleyerek Türkiye'ye yönelik göç baskısını artırabilir. ABD'nin vize hamlesi, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü güçlendirebilir veya Ankara'nın Hartum ile dengeli ilişkilerini zorlaştırabilir. Türkiye, ateşkes çağrılarını destekleyerek bölgede istikrarın sağlanmasına katkı sunabilir.
