ABD'de aşırı sıcak hava dalgaları işçi sağlığını tehdit ederken, federal düzeyde bağlayıcı bir düzenleme bulunmuyor. Yalnızca 7 eyalet, çalışanları yüksek sıcaklıklara karşı koruyan yasal standartlara sahip. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte bu sayının artması gerektiğini vurguluyor. Konuyla ilgili hazırlanan harita, ABD genelindeki koruma düzeyini gözler önüne seriyor.
Federal boşluk, eyaletlerin inisiyatifi
ABD'de iş sağlığı ve güvenliği alanındaki temel yasa olan İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası (OSHA), sıcak stresi konusunda özel bir düzenleme içermiyor. Bu nedenle, işverenlerin sıcak havalarda su, gölge ve dinlenme molası sağlama yükümlülüğü eyaletlerin inisiyatifine bırakılmış durumda. Kaliforniya, Oregon, Washington gibi eyaletler, tarım ve inşaat gibi sektörlerde çalışanları kapsayan kapsamlı kurallar getirdi. Örneğin, Kaliforniya'da sıcaklık 35°C'yi aştığında işverenlerin soğuk su ve gölge alanı sağlaması zorunlu. Buna karşın, Teksas ve Florida gibi büyük eyaletler ise henüz herhangi bir bağlayıcı kurala sahip değil.
Federal OSHA, 2021 yılında bir sıcak stresi standardı geliştirme sürecini başlattı ancak süreç henüz tamamlanmadı. Tarafımızdan ulaşan bilgilere göre, Biden yönetimi önümüzdeki aylarda bir taslak yayımlamayı planlıyor. Ancak Kongre'deki siyasi ayrışmalar, bu düzenlemenin yakın zamanda yasalaşmasını zorlaştırıyor. Bu durum, özellikle tarım ve inşaat sektöründe çalışan yüz binlerce işçiyi risk altında bırakıyor.
Aşırı sıcaklıklar ve işçi ölümleri
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü (NIOSH) verilerine göre, ABD'de her yıl ortalama 700 işçi aşırı sıcaklık nedeniyle hayatını kaybediyor. Bu ölümlerin büyük çoğunluğu tarım ve inşaat sektöründe meydana geliyor. Sıcak çarpması, ısı bitkinliği ve diğer sıcağa bağlı hastalıklar, özellikle düşük gelirli ve göçmen işçiler arasında yaygın. İklim değişikliğiyle birlikte sıcaklık rekorlarının kırıldığı günlerin sayısı artarken, bu korumaların önemi de giderek büyüyor. Örneğin, 2021 yılında Oregon'da yaşanan rekor sıcaklık dalgası sırasında iki tarım işçisi hayatını kaybetti. Bu olay, eyaletin sıcak hava koruma yasalarını gözden geçirmesine yol açtı.
Uzmanlar, sıcak hava koruma standartlarının sadece sağlık açısından değil, aynı zamanda iş verimliliği ve ekonomi açısından da önemli olduğunu belirtiyor. Sıcak çarpması nedeniyle iş gücü kaybının her yıl milyarlarca dolara mal olduğu tahmin ediliyor. Bu nedenle, daha fazla eyaletin önümüzdeki yıllarda benzer düzenlemeleri kabul etmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de yaz aylarında aşırı sıcaklar nedeniyle işçi ölümleri yaşanıyor, ancak bu konuda özel bir yasa bulunmuyor. Mevcut İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda sıcak hava şartlarına ilişkin bağlayıcı bir düzenleme yer almıyor. ABD'deki bu gelişmeler, Türkiye'nin de benzer bir ihtiyacı olduğunu gösteriyor. Özellikle tarım, inşaat ve madencilik sektörlerinde çalışan işçiler için sıcak hava koruma standartlarının getirilmesi, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin etkilerinin arttığı bir dönemde, bu tür düzenlemelerin uluslararası iş sağlığı normlarına uyum açısından da önemi büyük.
