ABD Kongresi'nde görev yapan bir grup senatör, İran'ın güneybatısındaki bir kız okuluna düzenlenen ve en az 15 öğrencinin hayatını kaybettiği füze saldırısıyla ilgili ABD ordusu tarafından yürütülen soruşturmanın bulgularının derhal kamuoyuna açıklanmasını talep etti. Senatörler, olayın ardından geçen haftalara rağmen sonuçların paylaşılmamasının uluslararası toplumda güven bunalımına yol açtığını belirterek, şeffaflık çağrısında bulundu. Saldırı, 13 Kasım'da Huzistan eyaletindeki bir eğitim kurumunu hedef almış, olayda çoğu 12-16 yaş arası kız çocuğu olmak üzere 40'tan fazla kişi yaralanmıştı. İran yönetimi, saldırının ABD'ye ait bir insansız hava aracı tarafından gerçekleştirildiğini iddia ederken, Washington ise soruşturma devam ettiği için henüz resmi bir açıklama yapmamıştı.
Soruşturma Sürecindeki Belirsizlikler ve Tepkiler
ABD Savunma Bakanlığı'na (Pentagon) bağlı bir ekip tarafından yürütülen soruşturma, saldırının hedef belirleme hatası mı yoksa kasıtlı bir eylem mi olduğunu araştırıyor. Senatör Richard Blumenthal ve 12 meslektaşı tarafından imzalanan ortak mektupta, “Bu trajik olay, masum çocukların hayatına mal olmuş ve bölgede zaten kırılgan olan barış sürecini tehdit etmiştir. Soruşturmanın sonuçlarını öğrenmek sadece ulusal güvenliğimiz için değil, uluslararası hukukun üstünlüğü için de hayati önemdedir” ifadeleri yer aldı. Mektupta ayrıca, ABD'nin İran'daki askeri operasyonlarının sivil kayıplara yol açma riskinin azaltılması için daha sıkı önlemler alınması gerektiği vurgulandı. İran Dışişleri Bakanlığı ise saldırıyı “savaş suçu” olarak nitelendirerek, BM Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırmıştı. Bu arada, İran Kızılayı tarafından paylaşılan görüntüler, okul binasının büyük ölçüde tahrip olduğunu ve kurtarma ekiplerinin enkaz altında kalan öğrencileri çıkarmak için yoğun çaba harcadığını gösteriyor.
Bölgesel Boyut: İran-ABD Gerilimi ve Yemen Bağlantısı
Saldırı, İran'ın Yemen'deki Husilere askeri destek sağlaması ve ABD'nin bölgedeki varlığına yönelik artan operasyonları bağlamında daha geniş bir jeopolitik resmin parçası olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, olayın ABD ile İran arasında son yıllarda yaşanan en ciddi sivil kayıp vakalarından biri olduğunu belirtiyor. Tahran yönetimi, saldırının intikamını alacaklarını duyururken, Washington ise İran'ı provokasyonlara karşı uyardı. Bu gelişmeler, 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından tırmanan gerilimi daha da derinleştirebilir. Öte yandan, İsrail'in bölgedeki askeri faaliyetleri ve Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun Yemen operasyonları da benzer sivil kayıplara yol açmış, ancak bu olay okul hedefli olması nedeniyle uluslararası kamuoyunda daha büyük yankı uyandırmıştır. BM İnsan Hakları Konseyi, olayla ilgili bağımsız bir soruşturma talebinde bulunurken, ABD'nin soruşturma sonuçlarını açıklamasının bölgesel istikrar için kritik olduğu ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran'la komşu ve tarihsel bağları olan bir ülke olarak bu olayı yakından izlemektedir. Saldırı, İran'ın güneybatısında ve Türkiye'ye coğrafi olarak uzak bir bölgede gerçekleşse de, bölgede artan tansiyon Türkiye'nin güvenlik politikalarını doğrudan etkileyebilir. Özellikle İran'ın misilleme tehditleri, Irak ve Suriye'deki İran destekli grupların faaliyetlerini artırabilir; bu da Türkiye'nin sınır güvenliğini tehdit edebilir. Ayrıca, ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanması, Türkiye'nin enerji ithalatında önemli rol oynayan İran doğalgazı ve petrolüne erişimi riske atabilir. Türkiye, bu krizde diplomatik çözümden yana tavır alarak hem ABD'ye soruşturmanın şeffaf yürütülmesi çağrısında bulunmalı hem de İran'la diyaloğu sürdürerek bölgesel istikrarın korunmasına katkı sağlamalıdır.
