ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 6 Haziran 2025'te Fransa'nın Normandiya bölgesinde düzenlenen Normandiya Çıkarması'nın 82. yıl dönümü törenlerinde yaptığı konuşmada Avrupa ülkelerini, kıyılarına yönelen göçmen akınını bir 'istila' olarak tanımlayarak sınırlarını korumaya çağırdı. İkinci Dünya Savaşı'nın dönüm noktalarından D-Day'in yıldönümünde konuşan Hegseth, savaşın mirasına atıfta bulunarak bugünkü güvenlik tehditlerine karşı uyarılarda bulundu.
Göçmen 'istilası' ve Avrupa'nın savunma sorumluluğu
Hegseth, törende yaptığı konuşmada, "1944'te Müttefik kuvvetler bu kıyılara özgürlük getirmek için çıktı. Bugün ise Avrupa, kontrolsüz göç dalgalarının kıyılarına vurduğu bir 'istila' ile karşı karşıya. Bu, sadece egemenlik meselesi değil, aynı zamanda bir güvenlik krizidir" ifadelerini kullandı. ABD Savunma Bakanı, Avrupa ülkelerinin sınır güvenliğini sağlamak ve insan kaçakçılığıyla mücadele etmek için daha fazla çaba göstermesi gerektiğini vurguladı. Hegseth ayrıca, NATO müttefiklerinin savunma harcamalarını gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) yüzde 2'sine çıkarma taahhüdünü hatırlatarak, "Avrupa'nın kendi savunmasına daha fazla katkıda bulunması gerekiyor. ABD, ortaklarının yükünü taşımaya devam edemez" dedi.
Konuşma, özellikle son yıllarda Akdeniz üzerinden Avrupa'ya ulaşan düzensiz göçmen sayısındaki artışın güvenlik endişelerini körüklediği bir dönemde yapıldı. AB Sınır Koruma Ajansı Frontex verilerine göre, 2024 yılında Avrupa'ya yasa dışı yollarla giriş yapan göçmen sayısı 300 bini aştı. Hegseth'in söylemi, bazı Avrupalı liderler tarafından abartılı bulunsa da, özellikle aşırı sağ partilerin yükseldiği ülkelerde yankı buldu.
D-Day anmaları ve transatlantik ilişkilerde yeni dönem
Normandiya Çıkarması, 6 Haziran 1944'te Müttefik kuvvetlerin Nazi işgali altındaki Fransa'ya yaptığı tarihi harekâttı. Her yıl düzenlenen anma törenlerinde genellikle barış ve işbirliği mesajları öne çıkarken, Hegseth'in bu yılki konuşması daha çok güvenlik ve savunma vurgusu yapmasıyla dikkat çekti. Bu durum, transatlantik ilişkilerdeki değişen dinamiklere işaret ediyor. ABD Başkanı Donald Trump döneminde başlayan ve Joe Biden yönetiminde de devam eden 'Avrupalı müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi' çağrısı, Hegseth'in konuşmasıyla bir kez daha gündeme geldi.
Hegseth'in konuşması aynı zamanda NATO'nun doğu kanadındaki güvenlik endişeleri ve Ukrayna savaşının yarattığı jeopolitik belirsizlikler bağlamında değerlendiriliyor. ABD'li bakan, "Avrupa'nın güvenliği yalnızca doğudaki tehditlere karşı değil, aynı zamanda güney sınırlarındaki istikrarsızlığa karşı da sağlanmalıdır" diyerek, NATO'nun güney boyutuna dikkat çekti. Analistler, bu söylemin NATO'nun Akdeniz'deki varlığını artırma yönündeki planlarıyla uyumlu olduğunu belirtiyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise törende yaptığı konuşmada göçmen krizini 'istila' olarak nitelendirmekten kaçınarak, "Avrupa, insan onuruna yakışır bir şekilde göç politikalarını yönetmeli" dedi. Macron'un bu sözleri, ABD ve Avrupa arasındaki göç konusundaki görüş ayrılıklarını bir kez daha ortaya koydu. Öte yandan, törenlere Almanya Başbakanı Olaf Scholz ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer da katıldı. İngiliz başbakan, konuşmasında Ukrayna'ya desteğin süreceğini vurgularken, Scholz ise NATO'nun caydırıcılık gücünün önemine işaret etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, göçmen krizinin en kritik aktörlerinden biri olarak bu gelişmeden doğrudan etkileniyor. ABD'nin Avrupa'nın sınır güvenliğini artırması yönündeki çağrıları, Türkiye'nin AB ile 2016 Göç Anlaşması'nı yeniden müzakere etme pozisyonunu güçlendirebilir. Ancak Hegseth'in 'istila' retoriği, Türkiye'nin uluslararası toplumdan yeterli destek alamadığı yönündeki eleştirilerine de zemin hazırlıyor. Öte yandan, NATO'nun güney kanadının güçlendirilmesi, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki güvenlik çıkarlarıyla örtüşüyor. Türkiye, bir yandan AB ile mali yardımın artırılmasını talep ederken, diğer yandan sınır güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi yönünde baskı görebilir. Bu durum, Türkiye-AB ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
