İsrail ile Lübnan arasında varılan ateşkes anlaşmasından sadece günler sonra, İsrail güçlerinin düzenlediği bir saldırıda üç Lübnanlı asker hayatını kaybetti. Olay, İsrail ordusunun ülkenin güneyinde Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonları sırasında meydana geldi. Lübnan ordusu, askerlerin ölümünü doğrularken, İsrail tarafı ise saldırının Hizbullah’a ait bir hedefe yönelik olduğunu ve Lübnan ordusunun varlığından haberdar olmadıklarını ileri sürdü. Bu gelişme, bölgede ateşkesin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Gelişmenin Arka Planı: Ateşkes ve İhlaller
İsrail, Ekim 2023’te başlayan savaşın ardından Lübnan’ın güneyine kara operasyonu düzenlemiş ve Hizbullah’ın askeri altyapısını hedef almıştı. İran destekli Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmalar, bölgeyi savaşın eşiğine getirmişti. 27 Kasım 2023’te varılan ateşkes, İsrail’in Lübnan’daki askeri varlığını sona erdirmesi ve Hizbullah’ın Litani Nehri’nin kuzeyine çekilmesini öngörüyordu. Ancak ateşkesin imzalanmasından kısa bir süre sonra taraflar birbirlerini ihlalle suçlamaya başladı.
İsrail, Hizbullah’ın ateşkes şartlarına uymadığını iddia ederken, Lübnan hükümeti İsrail’in işgal altındaki topraklardan çekilmediğini ve sivillere yönelik saldırıları sürdürdüğünü belirtti. Son saldırıda ölen Lübnanlı askerler, ülkenin güney sınırında devriye görevi yapıyordu. Lübnan Başbakanı Necib Mikati, saldırıyı “ateşkesin açık bir ihlali” olarak nitelendirerek uluslararası topluma çağrıda bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail-Lübnan çatışması, sadece iki ülkeyi değil, tüm Ortadoğu’yu etkileyen bir gerilim kaynağı. Hizbullah’ın İran tarafından desteklenmesi, çatışmayı İran-ABD rekabetinin bir parçası haline getiriyor. ABD, ateşkesin sağlanmasında arabulucu rolü oynarken, İsrail’in saldırıları bölgedeki istikrarı tehdit ediyor. BM ve Avrupa Birliği, tarafları ateşkese uymaya çağırırken, İsrail’in Lübnan’daki askeri operasyonları sivil kayıplara yol açmaya devam ediyor.
Öte yandan, Hizbullah’ın ateşkes sonrası toparlanma çabaları ve İsrail’in caydırıcılık politikası, bölgede yeni bir çatışma dalgasını tetikleyebilir. Uzmanlar, İsrail’in Hizbullah’ı tamamen etkisiz hale getiremediğini, ancak örgütün de büyük kayıplar verdiğini belirtiyor. Ateşkesin kalıcı olması için Lübnan ordusunun güneyde etkin kontrol sağlaması gerekiyor, ancak ülkenin ekonomik ve siyasi krizi bu durumu zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail-Lübnan çatışması, Türkiye için doğrudan bir güvenlik tehdidi olmasa da bölgesel istikrarsızlık yaratma potansiyeli taşıyor. Türkiye, Lübnan’daki siyasi ve insani krizde aktif rol oynarken, Hizbullah’ın İran eksenli faaliyetleri Türkiye’nin bölgesel politikalarını etkileyebilir. Ateşkesin ihlali, Suriye’deki savaşın yansımalarını da tetikleyebilir ve Türkiye’nin güney sınırında yeni bir mülteci akını riski doğurabilir. Türkiye, BM ve diğer platformlarda ateşkesin korunması için çağrıda bulunurken, İsrail’in saldırgan politikalarını eleştiriyor. Bu gelişme, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki enerji politikalarını ve bölgesel işbirliklerini de dolaylı olarak etkileyebilir.
