ABD'de federal yetkililer, başta Çin vatandaşları olmak üzere göçmenlere yasadışı yollarla oturma izni (green card) sağlamak amacıyla on yıldan uzun süredir sahte evlilikler ayarlayan bir çeteye yönelik geniş çaplı soruşturmayı tamamladı. New Jersey'deki federal savcılık tarafından açılan davada, aralarında ABD ordusunda aktif görev yapan en az 14 askerin de bulunduğu 11 kişi, göçmen dolandırıcılığı ve evlilik sahtekarlığıyla suçlanıyor. Yetkililer, organize suç ağının 2014 yılından bu yana 1000'den fazla sahte evlilik kıydırdığını ve bu yolla her bir göçmen için yaklaşık 15 bin dolar gelir elde ettiğini belirtiyor. Soruşturma kapsamında 25 binden fazla sahte belge imha edilirken, çetenin liderliğini yaptığı öne sürülen kişilerin ABD'deki bazı göçmenlik bürolarıyla içeriden bağlantıları olduğu da iddialar arasında yer alıyor.
Sahte evlilik sistemi nasıl çalıştı?
Federal savcılara göre, çete özellikle ABD'nin doğu yakasında operasyon yürütüyordu. Evlilik danışmanlığı gibi masum görünen bir dizi işletme kurarak hem göçmenlere hem de vatandaşlara ulaşıyorlardı. Yeşil kart sahibi olmak isteyen Çin vatandaşları, genellikle 10-15 bin dolar karşılığında kendilerine ABD vatandaşı veya daimi oturma izni sahibi bir 'eş' bulunuyordu. Evlilik işleminin gerçek olduğuna dair sahte fotoğraflar çekiliyor, ortak banka hesabı açılıyor ve hatta Göçmenlik ve Vatandaşlık Hizmetleri'ne (USCIS) sunulmak üzere sahte kira sözleşmeleri hazırlanıyordu. Çetenin bazı üyelerinin, USCIS'in olası sahtekarlık soruşturmalarını geçiştirmek için göçmenlik avukatları ve eski memurlarla iş birliği yaptığı da iddialar arasında. İddianamede ayrıca, çetenin göçmenleri ABD'ye getirmeden önce Çin'de eğitim verdiği ve onlara mülakatta sorulacak sorulara nasıl cevap verecekleri konusunda talimatlar içeren rehber kitaplar hazırladığı da anlatılıyor.
En dikkat çekici iddialardan biri ise sahte evliliklerde ABD ordusu mensuplarının kullanılması. Savcılar, çetenin en az 14 aktif görevli ABD askerini, maddi karşılıklar karşılığında göçmenlerle evlendirdiğini belirtiyor. Ordu mensuplarının özellikle yeşil kart başvurularında öncelikli işlem görmesi nedeniyle çetenin bu askerleri seçtiği düşünülüyor. Suçlamalar arasında askeri personelin rüşvet alması, sahte evlilikleri organize etmesi ve göçmenlik başvurularında yalan beyanda bulunması yer alıyor. Bu durum, ABD ordusunun iç güvenlik protokollerini de bir kez daha gündeme getirdi.
ABD göçmenlik politikaları ve Çin bağlantısı
ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) tarafından yürütülen soruşturma, ülkenin göçmenlik sistemindeki büyük bir zafiyeti ortaya koyuyor. Özellikle son yıllarda artan yeşil kart başvuruları, sahte evlilik piyasasını daha da büyütmüş durumda. Çin vatandaşlarının ABD'deki göçmen statüleri, özellikle teknoloji sektöründe yoğunlaşmış durumda ve bu kişiler uzun vize süreçleri nedeniyle yasadışı yollara başvurabiliyor. Soruşturma, ABD ile Çin arasındaki gerilimli göçmenlik ilişkilerine de yeni bir boyut kazandırıyor. Trump döneminde sertleşen vize politikaları, Biden döneminde de bazı alanlarda devam ederken, Çin'den gelen öğrenci ve işçi vizelerindeki kısıtlamalar insanları çaresiz bırakıyor. FBI'ın konuya ilişkin raporu, sahte evlilik pazarının sadece ABD'de değil, Kanada ve İngiltere gibi diğer ülkelerde de yaygın olduğunu gösteriyor.
Yetkililer, ele geçirilen kayıtlara göre çetenin yaklaşık 1.200 sahte evlilik ayarladığını ve bunların çoğunun hala geçerli olduğunu düşünüyor. FBI'ın Göçmenlik ve Doğal Kaynaklar Suçları Birimi direktörü yaptığı açıklamada, 'Bu işletme, ulusal güvenliğimizi ve göçmenlik sistemimizin bütünlüğünü hedef aldı. Bu suçlamalar, sahte evlilik ağlarının ne kadar geniş bir yelpazede insana ulaştığını ve ne kadar gelişmiş yöntemler kullandığını gösteriyor.' dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'nin göçmenlik politikaları ve vatandaşlık alma süreçleriyle doğrudan bağlantılı olmasa da, sahte evlilik gibi yasadışı yolların küresel çapta yaygınlaştığını gösteriyor. Türkiye de son yıllarda ABD ve Avrupa ülkelerine yönelik vize kısıtlamaları nedeniyle benzer sahte evlilik vakalarıyla karşılaşıyor. Türk vatandaşlarının özellikle ABD'de oturma izni almak için sahte evlilik yapması, her iki ülkenin de göçmenlik bürokrasileri arasında güven sorunlarına yol açabilir. Dolayısıyla, Türkiye'nin bu tür suç ağlarına karşı kendi göçmenlik kontrollerini sıkılaştırması ve uluslararası iş birliğine gitmesi önem taşıyor. Ayrıca, ABD'deki Türk toplumunun da bu tür yasadışı oluşumlara bulaşmaması için toplumsal farkındalık artırılmalı.
