Orta Doğu haber sitesi Middle East Eye'ın (MEE) yayımladığı bir rapora göre, Suriye'de savaş suçu işlemekle suçlanan ve uluslararası arama emri bulunan Tümgeneral Abdülkerim İbrahim, hem Amerika Birleşik Devletleri'nde hem de Lübnan'da özgürce yaşıyor. MEE'nin ulaştığı bilgilere göre, İbrahim, Suriye iç savaşının en kanlı dönemlerinde rejim güçlerinin üst düzey komutanlarından biri olarak görev yaptı ve özellikle 2011-2013 yılları arasında Humus ve çevresinde sivillere yönelik ağır ihlallerden sorumlu tutuluyor. Haberde, generalin adının çeşitli uluslararası yaptırım listelerinde yer aldığı ve hakkında yakalama kararı bulunduğu belirtiliyor. Ancak buna rağmen İbrahim'in seyahat özgürlüğünü kullanmaya devam ettiği, hatta zaman zaman ABD'de ikamet ettiği iddia ediliyor.
Savaş suçları ve uluslararası hukuk
MEE'nin haberine göre, Tümgeneral Abdülkerim İbrahim, Beşşar Esad rejiminin en güvenilir komutanlarından biriydi. 2011'de başlayan halk ayaklanmalarının ardından Humus'ta konuşlanan askeri birliklerin başına getirildi. İnsan hakları örgütleri, bu dönemde Humus'ta binlerce sivilin keyfi tutuklamalar, işkence ve toplu infazlarla karşı karşıya kaldığını belgeledi. İbrahim'in, özellikle 2012'de Humus'un Baba Amr mahallesine yönelik operasyonlarda aktif rol aldığı ve burada sivillere yönelik ağır insan hakları ihlallerinden sorumlu olduğu öne sürülüyor. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kuruluşlar, yıllardır İbrahim'in yargılanması için çağrı yapıyor. Ancak Suriye rejiminin Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taraf olmaması ve Rusya'nın BM Güvenlik Konseyi'nde veto yetkisini kullanması nedeniyle dosya ilerletilemiyor. Habere göre, İbrahim hakkında bazı Avrupa ülkelerinde de soruşturmalar açıldı, fakat somut bir adım atılamadı.
MEE'nin aktardığına göre, İbrahim'in ABD'de bulunması, Washington'ın Suriye politikasındaki çelişkileri gözler önüne seriyor. ABD, Suriye'de insan hakları ihlallerini sürekli gündemde tutarken ve rejim yetkililerine yönelik yaptırımlar uygularken, savaş suçlusu olarak aranan bir generalin ülkeye giriş yapabilmesi ve burada kalabilmesi, uluslararası hukuk açısından büyük bir tutarsızlık olarak yorumlanıyor. Lübnan'da ise İbrahim'in uzun süredir ikamet ettiği ve bazı iş bağlantılarının olduğu iddia ediliyor. Lübnan makamları, ülkedeki Suriyeli mültecilere yönelik baskılarıyla bilinirken, savaş suçlularının serbestçe dolaşması eleştiriliyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Suriye'de 2011'den bu yana devam eden iç savaşta yüz binlerce kişi hayatını kaybetti, milyonlarca insan yerinden edildi. Birçok ülke, savaş suçlarının hesabını sormak için çeşitli girişimlerde bulundu. Almanya ve Fransa gibi ülkeler, evrensel yargı yetkisi kapsamında Suriyeli yetkililer hakkında davalar açtı. Ancak İbrahim gibi üst düzey isimlerin hala serbest dolaşımı, uluslararası adaletin etkinliğini sorgulatıyor. MEE'nin haberi, Suriye'deki savaş suçlarına dair cezasızlık kültürünün devam ettiğini gösteriyor. Ayrıca, ABD'nin Suriye'deki varlığı ve müttefikleriyle ilişkileri bağlamında, bu tür haberler Washington'ın ahlaki konumunu zayıflatabilir. Lübnan ise zaten ekonomik ve siyasi krizlerle boğuşurken, bir savaş suçlusuna ev sahipliği yapmakla suçlanması, ülkenin uluslararası itibarını daha da zedeleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Suriye'deki savaş suçlularının cezasız kalması, Türkiye'nin uzun süredir dile getirdiği adalet talepleriyle çelişiyor. Türkiye, Suriye rejiminin işlediği suçların uluslararası platformlarda takipçisi olmuş ve muhaliflere destek vermişti. Ancak ABD ve Lübnan gibi ülkelerin savaş suçlusu bir generali barındırması, Türkiye'nin bölgesel güvenlik ve adalet politikalarını zorlaştırıyor. Ayrıca, bu tür kişilerin serbest dolaşımı, Türkiye'nin sınır güvenliği ve istikrar çabalarına da zarar veriyor. Türkiye, Suriye'de kalıcı barış için adaletin sağlanması gerektiğini savunuyor; bu haber, uluslararası toplumun çifte standardını gözler önüne seriyor.
